Yetişkinlerde Travma Sonrası Büyümenin Yordayıcıları Olarak Kişilik Özellikleri ve Bilişsel Duygu Düzenleme Stratejileri


Oral S., Yıldız E.

Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, cilt.24, sa.2, ss.1269-1296, 2026 (TRDizin)

  • Yayın Türü: Makale / Tam Makale
  • Cilt numarası: 24 Sayı: 2
  • Basım Tarihi: 2026
  • Doi Numarası: 10.37217/tebd.1813684
  • Dergi Adı: Türk Eğitim Bilimleri Dergisi
  • Derginin Tarandığı İndeksler: TR DİZİN (ULAKBİM)
  • Sayfa Sayıları: ss.1269-1296
  • Gazi Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Bu çalışmanın amacı kişilik özellikleri ve bilişsel duygu düzenleme stratejilerinin travma sonrası büyüme üzerindeki yordayıcı etkilerinin incelenmesidir. Araştırmaya yaşları 18-55 arasında değişen ve yaş ortalaması 29,88 olan 306 yetişkin (232 kadın, 74 erkek) katılmıştır. Veriler; Travma Sonrası Stres Tanı Ölçeği, Travma Sonrası Büyüme Ölçeği, Sıfatlara Dayalı Kişilik Testi, Bilişsel Duygu Düzenleme Ölçeği ve araştırmacılar tarafından hazırlanan Kişisel Bilgi Formu ile toplanmıştır. Gerçekleştirilen çoklu doğrusal regresyon analizi (aşamalı/stepwise yöntem) sonuçlarına göre olumlu yeniden değerlendirme, olumlu yeniden odaklanma ve nevrotizmin travma sonrası büyümeyi anlamlı şekilde yordadığı ve bu değişkenlerin birlikte varyansın %17,7’sini açıkladığı bulunmuştur. Bu bulgulara ek olarak, bu çalışma kapsamında travma sonrası büyümenin cinsiyet ve medeni duruma göre değişip değişmediği bağımsız örneklemler için t testi analizi ile incelenmiştir. Sonuçlar, kadın-erkek ve bekar-evli grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığını ortaya koymuştur.