Sınıf Öğretmeni Adaylarının Kesirler Konusuna Yönelik Metaforları

Creative Commons License

Kılcan T., Şahin D. G.

Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, cilt.11, sa.2, ss.653-671, 2025 (TRDizin)

Özet

Bu araştırmada, sınıf öğretmeni adaylarının kesir kavramı ile ilgili geliştirdikleri metaforların belirlenmesi ve yorumlanması amaçlanmıştır. Bu doğrultuda nitel araştırma yöntemlerinden biri olan olgubilim (fenomenoloji) deseni kullanılmıştır. Çalışma, ilgili üniversitenin etik kurulundan alınan onay sonrası 2024-2025 eğitim öğretim yılında İç Anadolu Bölgesi’ndeki iki farklı ildeki iki üniversitenin sınıf eğitimi ana bilim dallarında öğrenimlerine devam eden 206 öğretmen adayı ile yürütülmüştür. Çalışmaya katılan öğrenciler amaçsal örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme yöntemine göre seçilmiştir. Veriler çalışma kapsamında geliştirilmiş olan açık uçlu görüş formu aracılığıyla toplanmıştır. Formda, "Kesirler… gibidir. Çünkü …" ifadesine yer verilmiş olup, bu ifade aracılığıyla metaforun konusu ile kaynağı arasındaki ilişkiyi açıkça kurmaları sağlanmıştır. "Gibi" kelimesi, adayların benzetmelerini net bir şekilde ifade etmelerine olanak tanırken, "çünkü" bağlacı ile adayların oluşturdukları metaforların gerekçelerini açıklamaları istenmiştir. Ayrıca, formda yer alan "Kesirlerle ilgili düşüncelerinizi ifade eden bir resim veya karikatür çiziniz." yönergesiyle adaylardan, metaforlarına yönelik görsel bir ifade oluşturmaları talep edilmiştir. Çalışmanın sonucunda öğretmen adaylarının kesir kavramına yönelik 77 farklı metafor ürettikleri ve oluşturulan bu metaforların ortak özellikleri bakımından 8 farklı kategori altında toplandığı saptanmıştır. Öğretmen adayları tarafından oluşturulan metaforların frekans dağılımlarına bakıldığında en sık tekrar edilen metaforların sırasıyla “pasta” “bıçak” “pizza dilimi”, “apartman”, “pasta dilimi”, “pizza”, “yapboz”, “hayat”, “insanlar”, “kavuşamayan sevgililer”, “bütünün parçaları” olduğu belirlenmiştir.
This study aims to identify and interpret the metaphors developed by pre-service primary school teachers regarding the concept of fractions. In line with this objective, the phenomenological design, one of the qualitative research methods, was employed. The study was conducted during the 2024-2025 academic year with 206 pre-service teachers enrolled in the primary education departments of two universities located in two different provinces in the Central Anatolia Region. Following the approval of the relevant university's ethics committee, participants were selected using the criterion sampling method, a type of purposive sampling. Data were collected through an open-ended interview form developed by researchers for this study. The form included the statement, "Fractions are like... because...", which enabled participants to establish a clear relationship between the metaphor’s subject and its source. The phrase "like" allowed the candidates to explicitly express their analogies, while the conjunction "because" prompted them to explain the rationale behind their metaphors. Additionally, the instruction "Draw an image or a caricature that represents your thoughts on fractions" encouraged participants to create a visual representation of their metaphors. The findings revealed that pre-service teachers generated 77 different metaphors related to the concept of fractions, which were categorized into eight distinct groups based on their shared characteristics. Analyzing the frequency distribution of the metaphors, the most commonly repeated ones were identified as "cake," "knife," "pizza slice," "apartment," "cake slice," "pizza," "puzzle," "life," "people," "lovers who cannot unite," and "parts of a whole," respectively.