Klinik araştırmalarda etik kurulların rolü, önemi ve değerlendirme özellikleri


Creative Commons License

Uluoğlu C., Güvel M. C.

in: Klinik İlaç Araştırmaları, Hakan ERGÜN, Editor, Türkiye Klinikleri Yayınevi, Ankara, pp.16-23, 2025

  • Publication Type: Book Chapter / Chapter Research Book
  • Publication Date: 2025
  • Publisher: Türkiye Klinikleri Yayınevi
  • City: Ankara
  • Page Numbers: pp.16-23
  • Editors: Hakan ERGÜN, Editor
  • Gazi University Affiliated: Yes

Abstract

ÖZET Klinik araştırmaların uygun standartlarda yapılabilmesi için gerekli düzenlemeler, etik yönergeler

ve bildirgeler ile tanımlanmıştır. Bu kuralların uygulanmasında etik kurullar önemli sorumluluk taşımaktadır.

Etik kurulların, araştırma ekibi, destekleyici, gönüllüler ve sağlık otoritesi ile beraber, aynı

amaca hizmet eden taraflardan biri olduğu unutulmamalıdır. Tüm taraflar, insan sağlığını korumak ve geliştirmek

yönündeki bilimsel çabanın paydaşlarıdır. Etik kurullar, gönüllü katılımcıların özerkliğini, refahını

ve sağlığını korumak yanında, araştırıcıyı da korur ve araştırma sonuçlarının güvenilirliğini garanti

altına alır. Etik kurullar, değerlendirdikleri araştırmalar açısından farklı yapılanmada olabilseler de, değerlendirme

özellikleri benzerlikler taşımaktadırlar. Birey hakkının bilimden önde geldiği prensibini esas

alarak sorumluluklarını yerine getirirler. Bu sorumluluk, bir bilimsel projeyi basitçe değerlendirmekten

daha fazla bilgi ve beceri isteyen özel çaba gerektirir. Bu yazıda, etik kurulların rolü ve önemi dışında

ayrıca değerlendirme özellikleri: (1) standart çalışma yöntemleri, (2) değerlendirme başlıkları, (3) karar

alma süreçleri ve (4) karar sonrası süreçler olmak üzere dört başlıkta toplanmış ve detaylı olarak ele alınmıştır.