GEBELERİN BESLENME DURUMLARININ VE AKDENİZ DİYETİNE UYUMLARININ BELİRLENMESİ


Bayazıt A. D., Pelit Aksu S.

1. Ulusal Gebelik ve Beslenme Kongresi, Ankara, Türkiye, 5 - 06 Aralık 2025, ss.23, (Özet Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
  • Basıldığı Şehir: Ankara
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.23
  • Gazi Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Giriş ve Amaç: Gebelik döneminde yeterli ve dengeli beslenme, anne adayının sağlığı ve fetüsün büyüme ve gelişmesi için önemlidir. Bu dönemde gebenin yetersiz ve dengesiz beslenmesi bebeğin gelişimini etkilemektedir (1,2). Gebelikte beslenme konusunda literatürde Akdeniz diyetinin faydalı etkileri öne çıkmaktadır (3). Araştırmanın amacı gebelerin beslenme durumlarının ve Akdeniz diyetine uyumlarının belirlenmesidir.

Gereç ve Yöntem: Bu araştırma tanımlayıcı tipte yapılmıştır. Araştırma, etik kurul izni alınmasını takiben, 22.10.2025-7.11.2025 tarihleri arasında ‘Google Form’ aracılığıyla online olarak yürütülmüştür. Hedeflenen sayıda gebeye ulaşabilmek için kartopu yöntemi kullanılmıştır. Araştırmaya katılmayı kabul eden 18 yaş üzeri, okur-yazar olan, sosyal medya kullanabilen (Facebook, Instagram, Twitter vb.) 132 gebe çalışmaya dâhil edilmiştir. Verilerin toplanmasında Tanımlayıcı Bilgi Formu ve Akdeniz Diyet Kalitesi Ölçeği kullanılmıştır.

Bulgular: Gebelerin yaş ortalaması 31,04±4,85’tir. Gebelerin %49,2’si lisans mezunu, %56,1’i çalışmaktadır. Gebelerin %51,5’i multipar olup, %53’ü gebeliğin son üç aylık dönemindedir. Gebelerin %16,7’si riskli gebelik olup, %83,3’ünün kronik hastalığı bulunmamakta ve %71,2’si düzenli bir ilaç kullanmamaktadır. Gebelerin %81,8’i vitamin/mineral desteği kullanmakta; %17,4’ü gebeliğinde özel bir diyet uygulamaktadır. Gebelerin %80,3’ü gebeliğinde beslenmeyle ilgili bir eğitim almamıştır. Beslenme eğitimi alan gebeler ise (%19,7), eğitimi diyetisyen veya hemşireden aldığını belirtmiştir. Gebelerin beden kütle indeksi (BKİ) değerlendirilmesinde; %36,4’ü normal, %40,9’u hafif şişman, %22,7’si obez kategorisinde yer almaktadır. Gebelikte alınan vücut ağırlığı ortalaması 7,72±6,33 kg’dır. Gebelerin %62,1’i üç ana, %43,9’u iki ara öğün yapmakta ve günlük ortalama 1776 mL su tüketmektedir. Gebelerin Akdeniz Diyet Kalitesi Ölçeği toplam puan ortalaması 7,17±2,27 olup; %9,8’i kötü, %43,9’u orta, %46.3’ü iyi Akdeniz diyet kalitesi sınıfında yer almaktadır. Gebelerin Akdeniz diyeti toplam puan ortalamasının; eğitim, çalışma, primipar ya da multipar olma, gebeliğin riskli olma, ilaç ve vitamin/mineral desteği kullanma, beslenme eğitimi alma durumlarına, gebenin bulunduğu trimestere ve BKİ’ye göre farklılık göstermediği saptanmıştır.

Sonuç: Araştırmamızda, gebelerin Akdeniz diyetine uyumlarının orta düzeyde olduğu ve araştırılan faktörlerden etkilenmediği belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Gebelik, Beslenme, Akdeniz diyeti