Akademik Veri Yönetim Sistemi
Nöroetik: Nörobilim Çağında Etik, Abdullah Yıldız, Editör, Türkiye Klinikleri Yayınevi, Ankara, ss.36-44, 2025
ÖZET Nörogeliştirme (neuroenhancement), bireylerin bilişsel, duygusal ve davranışsal kapasitelerini geliştirmeye yönelik farmakolojik, teknolojik, genetik ve davranışçı yaklaşımları kapsar. Sağladığı fay daların yanı sıra, sağlıklı bireyler tarafından giderek daha fazla kullanılmaları etik kaygıları da berabe rinde getirmektedir. Ayrıca, bağımlılık, potansiyel yan etkiler ve sinir ağlarını değiştirmenin uzun vadeli etkileri gibi konular da bilinmezliğini korumaktadır. Nörogeliştirmenin etik boyutları, tedavi ve geliş tirme arasındaki sınırın bulanık olmasıyla daha karmaşık bir hal almaktadır. Tıbbi tedavi, hastalık du rumlarını iyileştirme amacı taşırken, geliştirme normal yeteneklerin ötesine geçmeyi hedefler. Nörogeliştirme uygulamaları sosyal eşitsizlikleri derinleştirme, toplumsal baskı yoluyla özerklikten ödün verme ve gen düzenleme gibi ileri teknolojiler yoluyla insanın biyolojik doğasını değiştirerek öz günlüğü zedeleme riski taşımaktadır. Sonuç olarak, nörogeliştirme bireyler ve toplum için önemli fay dalar sunarken, bu uygulamaların yaratabileceği etik sorunlar dikkatle değerlendirilmelidir. Adalet, özerklik, şeffaflık ve uzun vadeli etkiler üzerine kapsamlı araştırmalar ve düzenlemeler büyük önem ta şımaktadır.
Anahtar Kelimeler: Biyomedikal geliştirme; tıbbi etik; sosyal adalet