Bu çalışmanın amacı, özel gereksinimli sporcuların kişilik özellikleri ile (dışadönüklük, duygusal dengelilik, deneyime açıklık, sorumluluk ve yumuşak başlılık) ile psikolojik sağlamlık düzeylerinin psikolojik sıkıntı düzeyleriyle olan ilişkilerini incelemektir. İlişkisel tarama modelinde tasarlanan bu nicel araştırmanın örneklemini, Türkiye’nin farklı illerinde spor faaliyetlerine katılan ve gönüllü olarak araştırmaya dahil olan 93 özel gereksinimli sporcu oluşturmaktadır. Araştırmandaki veriler; On Maddelik Kişilik Ölçeği, Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği ve Kısa Psikolojik Uyum Ölçeği (BASE-6) kullanılarak toplanmıştır. Bu çalışmada BASE-6 ölçeğinden elde edilen toplam puanlar, psikolojik uyumun ters yönlü bir göstergesi olarak ele alınmış ve psikolojik sıkıntı düzeyini temsil eden bir değişken olarak değerlendirilmiştir. Verilerin analizinde Pearson korelasyon analizi ve çoklu regresyon analizi uygulanmıştır. Bulgular, psikolojik sıkıntı düzeyinin bazı kişilik özellikleri ve psikolojik sağlamlık ile istatistiksel olarak anlamlı ilişkiler gösterdiğini ortaya koymuştur. Çoklu regresyon analizi sonuçlarına göre kişilik özellikleri ve psikolojik sağlamlık değişkenleri birlikte psikolojik sıkıntı düzeyinin anlamlı bir yordayıcısı olup model toplam varyansın %17,8’ini açıklamaktadır. Regresyon katsayıları incelendiğinde, yumuşak başlılık kişilik özelliğinin psikolojik sıkıntı düzeyi ile anlamlı ilişki gösteren tek bireysel yordayıcı olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak elde edilen bulgular, özel gereksinimli sporcuların psikolojik sıkıntı düzeylerinin bireysel psikolojik özelliklerle ilişkili olduğunu ve özellikle yumuşak başlılık kişilik özelliğinin bu süreçte dikkate alınması gereken bir değişken olduğunu göstermektedir.
The aim of this study was to examine the relationships between personality traits (extraversion, emotional stability, openness to experience, conscientiousness, and agreeableness), psychological resilience, and psychological distress levels in athletes with special needs. This quantitative study was designed using a relational survey model. The sample consisted of 93 athletes with special needs who voluntarily participated in sports activities in different regions of Türkiye. Data were collected using the Ten-Item Personality Inventory, the Brief Resilience Scale, and the Brief Psychological Adjustment Scale (BASE-6). In this study, total scores obtained from the BASE-6 were interpreted as an inverse indicator of psychological adjustment and were used to represent psychological distress levels. Pearson product–moment correlation analysis and multiple regression analysis were employed. The findings indicated that psychological distress was significantly associated with certain personality traits and psychological resilience. According to the multiple regression analysis, personality traits and psychological resilience jointly predicted psychological distress, accounting for 17.8% of the total variance. Examination of the regression coefficients showed that agreeableness was the only individual predictor significantly associated with psychological distress. The remaining personality traits and psychological resilience did not emerge as significant individual predictors when included simultaneously in the model. Overall, the findings suggest that psychological distress levels in athletes with special needs are related to individual psychological characteristics. In particular, the role of agreeableness highlights the importance of considering interpersonal tendencies when addressing psychological distress in this population.
