Futbol Antrenörlerinin Uzun Vadeli Sporcu Gelişimi Modeline Uygunluklarının Öz-Yeterlik Bağlamında İncelenmesi


Creative Commons License

Özant M. İ., Eraslan A.

International Journal of Health, Exercise, and Sport Sciences (IJOSS), cilt.3, sa.1, ss.301-312, 2026 (Hakemli Dergi)

Özet

Bu araştırmanın amacı, futbol antrenörlerinin Uzun Vadeli Sporcu Gelişimi (LTAD) modeline uygunluk düzeylerini ve bu uygunluğun öz-yeterlik algılarıyla olan ilişkisini incelemektir. Araştırma, nitel yöntemle ve fenomenoloji deseniyle gerçekleştirilmiştir. Çalışma grubunu, farklı yaş gruplarında görev yapan ve en az üç yıl deneyime sahip 25 futbol antrenörü oluşturmaktadır. Veriler, yarı yapılandırılmış görüşmeler yoluyla toplanmış, betimsel analiz yöntemiyle değerlendirilmiş ve MAXQDA 2020 yazılımı kullanılarak tematik olarak analiz edilmiştir. Analiz sonucunda dört ana tema belirlenmiştir: (1) Antrenör yeterliliği ve sürekli gelişim, (2) Uzun vadeli gelişim ve aşamalandırma, (3) Motivasyon ve sporcu ilişkileri, (4) Teori-pratik farklılıkları. Bulgular, katılımcıların büyük kısmının LTAD modeline genel olarak aşina olduğunu ancak modelin saha uygulamalarında bütüncül bir yaklaşımla hayata geçirilmesinde çeşitli güçlükler yaşadığını ortaya koymuştur. Özellikle bazı antrenörlerin programlama süreçlerinde hâlâ kronolojik yaş temelli yaklaşımlar benimsediği, gelişimsel uygunluk ilkesine yeterince dikkat etmediği tespit edilmiştir. Öz-yeterlik bağlamında, antrenörlerin sahip oldukları mesleki deneyimler, sosyal destek kaynakları ve bireysel inançlarının LTAD modelini uygulama becerilerini doğrudan etkilediği gözlemlenmiştir. Bununla birlikte, yüksek öz-yeterlik algısına sahip bazı antrenörlerin saha uygulamalarında tutarsızlıklar sergilemeleri, öz-yeterliğin bilgi ve deneyimle birlikte geliştirilmesi gerektiğine işaret etmektedir. Teorik bilgi ve saha gerçekliği arasındaki boşluk, özellikle pandemi sonrası dönemde esneklik ve yaratıcılık ihtiyacını artırmıştır. Sonuç olarak, bu çalışma, LTAD modeline dayalı sürdürülebilir sporcu gelişiminin sağlanabilmesi için antrenörlerin yalnızca teknik yeterliliklerle değil; pedagojik, psikolojik ve iletişimsel becerilerle de desteklenmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Ayrıca antrenör eğitimlerinin teorik temeller kadar uygulama odaklı yapılandırılması gerektiği önerilmektedir. 

The purpose of this study was to examine football coaches' level of compliance with the Long-Term Athlete Development (LTAD) model and its relationship with their perceptions of self-efficacy. The research was conducted using qualitative methods and a phenomenological design. The study group consisted of 25 football coaches with at least three years of experience working in different age groups. Data were collected through semi-structured interviews, evaluated using descriptive analysis, and thematically analyzed using MAXQDA 2020 software. The analysis revealed four main themes: (1) Coach competence and continuous development, (2) Long-term development and phasing, (3) Motivation and athlete relationships, and (4) Differences between theory and practice. The findings revealed that the majority of participants were generally familiar with the LTAD model but experienced various difficulties in implementing the model with a holistic approach in field practices. In particular, it was determined that some coaches still adopted chronological age-based approaches in their programming processes and did not pay sufficient attention to the principle of developmental appropriateness. In terms of self-efficacy, it has been observed that coaches' professional experience, social support resources, and individual beliefs directly influence their ability to implement the LTAD model. However, the inconsistency in field practice among some coaches with high selfefficacy suggests that self-efficacy needs to be developed alongside knowledge and experience. The gap between theoretical knowledge and field reality has increased the need for flexibility and creativity, especially in the post-pandemic period. In conclusion, this study demonstrates that to ensure sustainable athlete development based on the LTAD model, coaches must be supported not only by technical competencies but also by pedagogical, psychological, and communication skills. It is also recommended that coach training should be structured around practice as well as theoretical foundations.