STEREOTAKTİK BEDEN RADYOTERAPİSİNİN İMMÜN MODÜLATÖR ETKİLERİ: TBX21, GATA-3, FOXP3 VE RORƔT’NİN ANALİZİ
16. Ulusal Radyasyon Onkolojisi Kongresi, Girne, Kıbrıs (Kktc), 9 - 13 Nisan 2025, ss.75-76, (Özet Bildiri)
- Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
- Basıldığı Şehir: Girne
- Basıldığı Ülke: Kıbrıs (Kktc)
- Sayfa Sayıları: ss.75-76
- Gazi Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Amaç: Stereotaktik beden radyoterapisi (SBRT), çoklu alan kulla-
nımı ve hızlı doz düşüşüyle yüksek doz radyasyonun tümöre hassas
bir şekilde iletilmesini sağlar [1, 2]. SBRT sonrası izlenen T-hücre
aktivasyonu ve farklılaşmasında transkripsiyon faktörleri önemli rol
oynamaktadır. Th1 için TBX21, Th2 için GATA-3, Th17 için RORɣt
ve Treg için FoxP3 kritik öneme sahiptir. Bu faktörler, pro-inflamatu-
ar ve immunsupresif yolaklar arasındaki dengeyi düzenler [3-5] . Bu
çalışmada, SBRT’nin immün sistemi modüle edici etkileri TBX21,
GATA-3, RORɣt ve FoxP3 ile değerlendirilmiştir.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza Eylül 2022-Aralık 2023 tarihleri
arasında kliniğimizde SBRT uygulanan 18 yaş üstü hastalar dahil
edilmiştir. Otoimmün bir hastalığı veya ikincil kanseri olan hastalar
çalışmadan dışlanmıştır. Toplam 66 hastadan SBRT’den önce ve 2
ay sonra periferik kan örneği alınmıştır. ELISA yöntemi ile TBX21,
GATA-3, FOXP3 ve RORɣt düzeyleri ölçülmüştür. Ayrıca, olası bir
enfeksiyonu dışlamak amacıyla tam kan sayımı ve C-reaktif protein
(CRP) düzeylerine bakılmıştır. Ölçülen değerler arasındaki farklılıklar
eşleştirilmiş örneklem t testi ile değerlendirilmiş, korelasyon analizleri
ile ilişkili parametreler belirlenmiştir.
Bulgular: Hastaların ortalama yaşı 62’dir (31-85 yaş). 22 hasta-
nın (%33.3) akciğer bölgesine, 20 hastanın (%30.3) beyin bölgesi-
ne ve 13 hastanın (%19.7) kemik lezyonlarına SBRT uygulanmıştır.
SBRT öncesi, 51 hastanın (%77.3) kemoterapi, 5 hastanın (%7.6)
immunoterapi öyküsü mevcuttur. Hastaların çoğu (%65.2) herhan-
gi bir eş zamanlı tedavi almamışken; hastaların %27.3’ü eş zamanlı
kemoterapi, %7.5’i eş zamanlı immunoterapi kullanmıştır (Tablo 1).
Tedavi sonrası, TBX21 (Th1), GATA-3 (Th2) ve FOXP3 (Treg)
düzeyleri istatistiksel olarak anlamlı şekilde azalma göstermiştir
(p<0.001, p=0.005 ve p<0.001, sırasıyla). RORɣt (Th17) düzeyleri
tüm kohortta stabil (p=0.49) kalmasına rağmen akciğer hastalarında
istatistiksel anlamlılığa ulaşmasa da artış eğiliminde izlenmiştir. Bu
bulgular SBRT sonrası immün yanıtın Th2 ve Treg hücre baskılan-
ması ile sağlandığını düşündürmektedir. Serum CRP düzeyleri ve
tam kan sayımında herhangi bir değişiklik görülmemiştir (Tablo 2).
Tedavi bölgelerine göre transkripsiyon faktörlerde gözlemlenen deği-
şiklikler Şekil 1’de görsel olarak sunulmuştur.
Dozimetrik parametrelere bakıldığında, akciğer bölgesine SBRT
uygulanan hastalarda TBX21 ile PTV ve BED10 değerleri arasın-
da anlamlı bir ilişki gözlenmiştir. Geniş PTV hacimleri (≥16.5 cc) ve
yüksek BED10 değerleri (≥100 Gy) TBX21 düzeylerinde daha az
düşüşlere sebep olmuştur (p=0.008 ve p=0.04, sırasıyla). Benzer şe-
kilde, BED10 ≥100 Gy olacak şekilde tedavi uygulanan hastalarda
RORɣt düzeyleri anlamlı şekilde artış göstermiştir (p=0.01) (Resim
2). Bu iki bulgu artan hacimlerde ve dozlarda TBX21 üzerinden Th1
ve RORɣt üzerinden Th17’nin de immün aktivasyona katkısının ola-
bileceğini göstermektedir.
Sonuç: SBRT, immünosüpresif belirteçlerde (FOXP3 ve GATA-
3) azalmaya yol açarak immün aktivasyonu artırma potansiyeli ta-
şımaktadır. Ayrıca, doz ve hedef hacmi gibi parametrelerin Th1 ve
Th17 yollarını aktive etme üzerindeki etkisi, SBRT’nin immün mo-
dülatör bir araç olarak değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koymak-
tadır. Bu bulgular, SBRT ile immünoterapilerin kombinasyonunun
klinik etkinliğini artırabileceğini düşündürmekte olup, gelecekteki
araştırmalar için temel oluşturmaktadır.