ACİL SERVİS HASTALARIN MİDE DOLULUĞUNUN ULTRASONOGRAFİK VE BİLGİSAYARLI TOMOGRAFİK ÖLÇÜMLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI


Yazla M., Karamercan M. A. , Kılıç H. K. , Işık B., Aslaner M. A. , Aksu Ş. H. , ...More

7 th Eurasian Congress on Emergency Medicine, November 25-28, 2021, Antalya., Antalya, Turkey, 25 - 28 November 2021, pp.309-311

  • Publication Type: Conference Paper / Summary Text
  • City: Antalya
  • Country: Turkey
  • Page Numbers: pp.309-311
  • Gazi University Affiliated: Yes

Abstract

AMAÇ: Mide içeriğinin trakeobronşiyal ağaca aspirasyonu, anestezi/sedo analjezi ve endotrakeal entübasyon sırasında en korkulan komplikasyonlardan biridir. Elektif anestezi ortamında nadir görülen bir durum olsa da acil durumlarda  aspirasyon  riski  daha  yüksektir.  Bu  nedenle,  dolu  bir  midenin  endotrakeal  entübasyon  öncesi tanımlanması ve/veya gastrik içeriğin tahmini, solunum aspirasyonu riskinin belirlenmesine yardımcı olabilir. Bu nedenle  çalışmamızda  acil  servis  hekimlerinin  mide  doluluğunu  ve  bu  sayede  hastaların  aspirasyon  riskini değerlendirebilmesi amaçlanmıştır.  

GEREÇ   ve   YÖNTEM:   Bu   çalışma   prospektif   gözlemsel,   tanısal   değerlilik   çalışması   olup   9   ayda gerçekleştirilmiştir. İlk olarak acil servis hekimleri mide antrum ultrasonografi (USG) görüntülemesi konusunda eğitim  almışlardır.  Eğitim  sonrası  gönüllüler  üzerinde  aç  ve  tok  olarak  2  aşamalı  pilot  çalışma  düzenlenerek değerlendiriciler  arası  uyum  bakılmıştır.  Sonrasında  acil  servis  hastalarında  yapılan  USG  değerlendirmeleri (içerik, antrum ölçümleri, hacim) referans test olarak belirlenen Bilgisayarlı Tomografi (BT) değerlendirmeleri ile karşılaştırılmıştır. Çalışmaya primer hekim tarafından Abdomen BT görüntülemesi yapılan 18 yaş üzeri 167 hasta (unstabil  olmayan,  mide  anatomisini  bozacak  cerrahisi  malignitesi  olmayan,  çalışmaya  onam  veren,  BT-USG arası  süre  1  saati  geçmeyen)  dahil  edilmiştir.  Acil  servis  hekimleri  tarafından  mide  antrum  ölçümleri  ve  içerik değerlendirmeleri  hem  supin  hem  sağ  lateral  dekübit  pozisyonda  yapılmıştır.  Abdomen  BT  değerlendirmeleri (antrum ölçümleri, içerik tahmini, hacim hesaplamaları) deneyimli Radyoloji hekimleri tarafından hasta bilgilerine kör bir şekilde yapılmıştır. Mide BT ve USG antrum ölçümleri (supin pozisyonda antero-posterior (AP) çap, kranio-kaudal (KK) çap, sağ lateral dekübit pozisyonda AP çap, KK çap), mide içerik tahminleri (boş, berrak sıvı, berrak olmayan  sıvı,  katı  içerik,Resim-1)  ve  aspirasyon  riski  değerlendirmeleri  (düşük,  muhtemel  düşük,  muhtemel yüksek,  yüksek  aspirasyon  riski)  karşılaştırılmıştır.  Daha  önceki  çalışmalarda  mide  hacmi  ile  korele  olduğu düşünülen mide antrumunun kesitsel antral ölçümü (KAÖ) BT mide hacimleri ile karşılaştırılmıştır. Ayrıca yüksek aspirasyon riskinin belirlenebilmesi için KAÖ cut-off değeri belirlenmiştir. Daha önceki çalışmalar doğrultusunda boş antrum için düşük aspirasyon riski, berrak olmayan sıvı ve katı içerik için yüksek aspirasyon riski seçilmiştir. Berrak   sıvılar   için   hacim   hesaplaması   yapılmıştır.   Mide   USG   ölçümleri   doğrultusunda   'Mide   hacmi (ml)=27,0+14.6×sağ-lateral  KAÖ-1.28×yaş'  formülüne  göre  hacim  hesaplaması  yapılmış  1,5mL/kg'den  düşük olanlar için muhtemel düşük aspirasyon riski, 1,5mL/kg'den yüksek olanlar için muhtemel yüksek aspirasyon riski seçilmiştir.  Daha  önceki  çalışmalarda  mide  antrumu  görüntüleme  ve  ölçüm  için  en  uygun  alan  olarak  tespit edildiğinden çalışmamızda antrum değerlendirmesi yapılmıştır. Yine daha önceki çalışmalarda sağ lateral dekübit pozisyon içerik ve ölçümler açısından daha korele bulunmuştur. Fakat pozisyon verilemeyen kritik hastalarda da sonuçların  kullanılabilmesi  için  çalışmamızda  hem  supin  hem  sağ  lateral  dekübit  pozisyonda  görüntüleme yapılmıştır.  

BULGULAR: Yapılan pilot çalışmada değerlendiriciler arası uyum gönüllüler aç ve tok iken toplam 8 ölçümde ICC %91-%98  arasında  uyumlu  p<0,001  olarak  anlamlı  bulunmuştur.  Acil  servis  hekimlerinin  mide  antrum  USG ölçümlerinin  (Supin  ve  sağ  lateral  dekübit  pozisyonda  AP  çap,  KK  çap,  KAÖ)  BT  ölçümleri  ile  korele  olduğu görülmüştür  (Tablo-1,1).  Mide  USG  ile  ölçülen  KAÖ,  BT’de  hesaplanan  mide  hacimleri  ile  korele  olduğu görülmüştür (Tablo-1,2). Ayrıca içerik tahminleri (p<0,001 supin pozisyonda r:0,63 sağ lateral dekübit pozisyonda r:0,707) ve aspirasyon riski (p<0,001 r: 0,77) değerlendirmelerinin de BT sonuçları ile korele olduğu saptanmıştır. ROC analizinde yüksek aspirasyon riskinin KAÖ için cut-off değeri supin pozisyonda 5,4 cm2 (AUC 0,72), sağ lateral dekübit pozisyonda 7,7 cm2 (AUC 0,82) olarak bulunmuştur. USG ve BT düşük ve yüksek aspirasyon riski karşılaştırıldığında duyarlılık %95,3 (%95 GA (%89,3-%98,4)), özgüllük %86,9 (%95 GA (%75,7-%94,1)), pozitif likelihood ratio 7,27 (%95 GA (3,8-13,9)), negatif likelihood ratio 0,05 (%95 GA (0,02 - 0,12)), Pozitif Prediktif Değer %92,7 (%95 GA (%86,9-%96)), Negatif Prediktif Değer %91,4% (95 GA (%81,7-%96,2)) genel doğruluk %92,2 (%95 GA (%87-%95,8)) olarak bulunmuştur. Kappa değeri 0.83 olarak hesaplanmıştır.  

SONUÇ:  Acil  servis  hastalarında  mide  doluluğunun  ultrasonografik  ve  bilgisayarlı  tomografik  ölçümlerinin karşılaştırılmasının  yapıldığı  bu  çalışmada,  acil  servis  hekimlerinin  USG  ölçümlerinin,  içerik  tahminlerinin, aspirasyon  riski  değerlendirmelerinin  BT  ölçümleri  ile  korele  olduğu  görülmüştür.  Acil  servis  hekimleri  mide doluluğunu değerlendirmek için ultrasonografi kullanabilir.