ERVİNG GOFFMAN’IN DRAMATURJİK ANALİZİNDE NORM, SOSYAL ETKİ VE UYMA DAVRANIŞI

Creative Commons License

GÜNEŞ S. Y., Berber Ş.

Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, cilt.29, sa.3, ss.802-812, 2025 (TRDizin)

Özet

Bu çalışmanın amacı Erving Goffman’ın dramaturjik analizi çerçevesinde norm, sosyal etki ve uyma davranışı kavramları arasındaki ilişkileri ele almaktır. Goffman, analizinde tiyatro sahnesi metaforunu kullanarak toplumsal ilişkileri sahne, arka sahne, rol ve performans gibi kavramlar üzerinden çözümlemektedir. Goffman bu kavramlarla bağlantılı olarak oluşturduğu ve dramaturjik analizde merkezî bir yere sahip olan “izlenim yönetimi” kavramsallaştırması aracılığıyla, gündelik yaşamda uyma davranışının gözlemci bakışı altında nasıl şekillendiğini ve bu durumun toplumsal sonuçlarını incelemektedir. Bu perspektiften Goffman, dramaturjik analizi ile sosyolojinin temel kavramları ve gündelik hayat arasında bir köprü inşa etmektedir. Bu bağlamda çalışmanın ilk kısmında norm, sosyal etki ve uyma davranışı kavramlarına aralarındaki bağlantı üzerinden, kavramsal çerçeveleriyle yer verilmektedir. Çalışmanın ikinci kısmında ise Goffman’ın dramaturjik analizi aracılığıyla bu kavramların gündelik hayatın işleyişi çerçevesinde ortaya koyduğu yansımalar ve sonuçlar üzerinde durulmaktadır.
The aim of this study is to analyze the relationships among the concepts of norms, social influence, and conformity behavior within the framework of Erving Goffman’s dramaturgical analysis. In his analysis, Goffman employs the metaphor of the theater stage to interpret social relations through concepts such as front stage, backstage, role, and performance. Through the conceptualization of “impression management,” which he developed in connection with these notions and which occupies a central place in dramaturgical analysis, Goffman investigates how conformity behavior is shaped under the gaze of the observer in everyday life, as well as the social consequences of this phenomenon. From this perspective, Goffman’s dramaturgical analysis builds a bridge between the fundamental concepts of sociology and everyday life. In this regard, the first part of the study addresses the concepts of norms, social influence, and conformity behavior by examining their interrelations and conceptual frameworks, while the second part focuses on the reflections and implications of these concepts within the functioning of everyday life, as revealed through Goffman’s dramaturgical analysis.