METİSİLİNE DİRENÇLİ STAPHYLOCOCCUS AUREUS VE KARBAPENEM DİRENÇLİ KLEBSİELLA PNEUMONİAE KLİNİK İZOLATLARINDA ANTİMİKROBİYAL DİRENÇ PROFİLLERİ VE ANTİBİYOTİK KOMBİNASYONLARININ IN VİTRO SİNERJİSTİK ETKİNLİĞİNİN ARAŞTIRILMASI

Creative Commons License

Kurtuluş M.

12th International İzmir Congress on Medicine, Nursing, Midwifery, and Health Sciences , İzmir, Türkiye, 15 - 17 Ağustos 2026, ss.1590-1592, (Özet Bildiri)

Özet

Giriş: Antimikrobiyal direnç, küresel halk sağlığını tehdit eden en öncelikli sorunlardan biridir.

Metisiline dirençli Staphylococcus aureus (MRSA) ve karbapenem dirençli Klebsiella pneumoniae,

Dünya Sağlık Örgütü'nün öncelikli patojen listesinde yer alan başlıca hastane enfeksiyonu etkenleridir.

Son yıllarda her iki türde de artan antimikrobiyal direnç artışı ile yeni antibiyotik geliştirme sürecinin

yavaşlığı, kombinasyon rejimlerini yenilikçi bir strateji hâline getirmekte; ancak klinik uygulamaya

aktarım, etkileşimin in vitro nicel gösterilmesini gerektirmektedir. Bu çalışmada, klinik izolatlarda

antimikrobiyal direnç profillerinin belirlenmesi ve seçilmiş antibiyotik kombinasyonlarının sinerjistik

etkileşimlerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.

Gereç ve Yöntem: 01.10.2025–01.04.2026 tarihleri arasında Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi ve Dr.

Abdurrahman Yurtaslan Ankara Onkoloji Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbi Mikrobiyoloji

laboratuvarlarına gönderilen aspirat, kan, yara, idrar ve balgam örneklerinden izole edilen ve VITEK 2

ile tanımlanan 56 S. aureus ile 62 K. pneumoniae suşu incelenmiştir. MİK değerleri sıvı

mikrodilüsyonla, sefoksitin ve gentamisinde gradiyent difüzyonla belirlenmiş; iMLSB fenotipi D-zon

testiyle araştırılmış, sonuçlar EUCAST'e göre yorumlanmıştır. Sekiz antibiyotik ikilisi üçer suşta

checkerboard yöntemiyle değerlendirilerek ΣFİK indeksi hesaplanmış; seçilmiş kombinasyonlarda

zaman-öldürme analizi uygulanmıştır.

Bulgular: S. aureus'ta metisilin direnci %91,1; levofloksasin %28,6, daptomisin %10,7 bulunurken

glikopeptit, oksazolidinon ve aminoglikozit direnci %3,6'da kalmıştır. D-zon testi izolatların %41,1'inde

pozitif olup MRSA alt grubunda iMLSB sıklığı %45,1'dir. K. pneumoniae'de direnç oranları

levofloksasin %77,4, kolistin %71,0, meropenem %66,1, amikasin %59,7, tigesiklin %19,4 olup

izolatların %66,1'i ÇİD, %12,9'u beş ajanın tamamına dirençlidir. Karbapenem dirençli izolatların tamamı levofloksasine dirençli olup yalnızca %12,2'si kolistine duyarlıdır; tigesiklin %73,2 duyarlılıkla

en korunmuş ajandır. Checkerboard analizinde kolistin–meropenem ve tigesiklin–kolistin ikililerinde

sinerji, kolistin–amikasin ve tigesiklin–kolistin ikililerinde additif etki saptanmış, antagonizm

gözlenmemiştir. Zaman-öldürme analizinde daptomisin–oksasilin ve meropenem–amikasin, 24. saatte

en aktif tek ajana kıyasla 2,30 ve 2,18 log10 CFU/mL azalma ile sinerji ölçütünü karşılamıştır. Kolistinli

kombinasyonlar saptama sınırına 4. saatte, monoterapi 24. saatte ulaşmış; monoterapi kollarında

gözlenen 24. saat yeniden çoğalması kombinasyonların hiçbirinde görülmemiştir.

Sonuç: Son basamak ajanların dahi etkinliğini yitirdiği izolatlarda checkerboard ve zaman-öldürme

yöntemlerinin uyumlu biçimde sinerji göstermesi, kombinasyon rejimlerinin daralan tedavi

seçeneklerini genişletebileceğine işaret etmektedir. Monoterapide gözlenen yeniden çoğalmanın

kombinasyonlarla tümüyle engellenmesi, bu yaklaşımın yalnızca öldürücü etkinlik değil, direnç

gelişiminin baskılanması açısından da avantaj sağladığını göstermektedir.

Gazi Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri (BAP) Birimi tarafından TYL-2026-11251 numaralı

proje kapsamında desteklenmiştir.