Normal İşitmeye Sahip Bireylerde İşitme Cihazına Yönelik Stigma Algısı


Creative Commons License

DAL B. T., Günday İ. A.

Ergoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi, cilt.14, sa.1, ss.13-22, 2026 (TRDizin) identifier

  • Yayın Türü: Makale / Tam Makale
  • Cilt numarası: 14 Sayı: 1
  • Basım Tarihi: 2026
  • Doi Numarası: 10.30720/ered.1759897
  • Dergi Adı: Ergoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi
  • Derginin Tarandığı İndeksler: TR DİZİN (ULAKBİM)
  • Sayfa Sayıları: ss.13-22
  • Gazi Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Amaç: Bu çalışmanın amacı, normal işitmeye sahip bireylerde işitme cihazına yönelik stigma algısını belirlemek ve bu algının sosyodemografik değişkenlere göre farklılık gösterip göstermediğini değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Çalışma iki aşamada gerçekleştirildi. İlk aşamada, 18–65 yaş aralığındaki 50 birey ile Stigma Değerlendirme Formu’nun geçerlilik ve güvenirlik analizleri yapıldı ve bu grubun verileri ikinci aşamadaki değerlendirmelere dahil edilmedi. İkinci aşamada, aynı yaş aralığındaki 200 bireyin verileri üzerinden sosyodemografik değişkenlerin stigma algısı üzerindeki etkisi Ki-kare testi ile incelendi. Sonuçlar: Katılımcıların işitme cihazlarının görünürlüğü ve engelli olarak algılanma kaygısına ilişkin ifadelere yüksek oranda katıldıkları, zihinsel yetersizlik ve utanma ile ilgili ifadelere ise düşük düzeyde katılım gösterdikleri belirlendi. Erkeklerde, işitme sorunu olduğunu düşünenlerde, yakın çevresinde cihaz kullananlarda ve cihaz bilgisi düşük olanlarda stigma algısı anlamlı düzeyde yüksek bulundu (p<0,05). Tartışma: Normal işitmeye sahip bireylerde stigma algısı özellikle cihazın görünürlüğü ve engelli olarak algılanma kaygısı üzerinden şekillenmektedir. Stigma algısını azaltmak için toplum temelli farkındalık çalışmaları yapılmalı, işitme cihazlarının tasarımları kullanıcı odaklı ve estetik açıdan daha cazip hale getirilmelidir.
Purpose: The aim of this study is to determine the perception of stigma towards hearing aids among adults with normal hearing and to evaluate whether this perception differs according to sociodemographic variables. Material and Methods: This study was conducted in two stages. In the first stage, validity and reliability analyses of the Stigma Assessment Form were carried out with 50 individuals aged 18–65 years, and the data of this group were not included in the second stage evaluations. In the second stage, data from 200 individuals of the same age range were analyzed to examine the effect of sociodemographic variables on stigma perception using the Chi-square test. Results: Participants reported high agreement with statements regarding the visibility of hearing aids and concerns about being perceived as disabled, while agreement with statements related to intellectual inadequacy and feelings of shame was low. Stigma perception was significantly higher among men, individuals who believed they had hearing problems, those with acquaintances using hearing aids, and participants with low knowledge about hearing aids (p<0,05). Conclusion: In adults with normal hearing, stigma perception is primarily shaped by concerns about device visibility and being perceived as disabled. To reduce stigma, community-based awareness programs should be implemented, and hearing aid designs should be made more user-centered and aesthetically appealing.