Akademik Veri Yönetim Sistemi
GAZI MEDICAL JOURNAL, cilt.0, sa.0, 2025 (ESCI, Scopus, TRDizin)
kaynak kodlu ve Python tabanlı bir yazılım paketi olan “interaktif
farmakokinetiki (FK)” geliştirmeyi amaçladık. Temel hedefimiz,
endüstri standardı FK modelleme araçlarına erişimdeki maliyet ve
karmaşıklık engellerini aşmak; öğrenciler ve araştırmacılar için teorik
FK prensiplerinin pratik uygulamasını kolaylaştırmaktır.
Yöntemler: Yazılım, ilaç konsantrasyon-zaman profillerini simüle etmek
için diferansiyel denklem sistemlerini çözerek bir, iki ve üç kompartmanlı
modelleri kullanmaktadır. Parametre tahmini, logaritmik hata kareleri
toplamını en aza indirmek için doğrusal olmayan optimizasyon
algoritmaları kullanılarak gerçekleştirilir. Platform; temel hesaplamalar
için NumPy ve SciPy kütüphanelerini, popülasyon verilerinin paralel
işlenmesi için ise multiprocessing kütüphanesini kullanarak Python
dilinde geliştirilmiştir.
Bulgular: Kullanıcı dostu bir grafik kullanıcı arayüzüne sahip, tam entegre
ve işlevsel bir yazılım uygulaması oluşturuldu. Platform, kullanıcıların
simülasyonlar yürütmesine ve Cmax ile Tmax gibi temel parametreler
dahil olmak üzere sonuçları görselleştirmesine olanak tanımaktadır.
Yazılım, tek kompartmanlı modeller için hasta verilerinden sıfırdan
parametre tahmini gerçekleştirebilmekte ve önceden sağlanan verileri
kullanarak yeni iki ve üç kompartmanlı modelleri oluşturabilmektedir.
Sonuç: Bu yazılım, temel FK simülasyonu ve modellemesi için erişilebilir
ve ücretsiz bir araç sunmaktadır. Araç, özellikle kaynakların kısıtlı
olduğu ortamlarda, hem farmakoloji eğitimi için değerli bir pedagojik
enstrüman hem de ön araştırmalar için yetenekli bir platform görevi
görmektedir. Gelecekteki çalışmalar, kabul görmüş yazılımlara karşı
kapsamlı bir validasyon gerçekleştirilmesine odaklanmalıdır