200. “Yeniden Aydınlanma” İhtiyacı!

---

Karaağaçlı M.

http://www.mektepligazete.com. , cilt.4, sa.3, ss.1-5, 2026 (Hakemsiz Dergi)

• Yayın Türü: Makale / Kısa Makale
• Cilt numarası: 4 Sayı: 3
• Basım Tarihi: 2026
• Dergi Adı: http://www.mektepligazete.com.
• Derginin Tarandığı İndeksler: Other Indexes
• Sayfa Sayıları: ss.1-5
• Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
• Gazi Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

“Yeniden Aydınlanma”  İhtiyacı!

Dr. Öğr. Üyesi Mustafa KARAAĞAÇLI

G.Ü. Gazi Eğitim Fakültesi, EBB Öğr. Üyesi.

1.Aydınlanma İklimi

Bilindiği gibi Aydınlanma Çağı; 17. ve 18. yüzyıllarda gelişen, akılcı düşünceyi eski, geleneksel, değişmez kabul edilen varsayımlardan, önyargılardan ve ideolojilerden özgürleştirmeyi ve yeni bilgiye yönelik kabulü geliştirmeyi amaçlayan düşünsel gelişimdir.

 

Aydınlanmanın öncülerinden Kant,  aydınlanmacılığı 17. Yüzyılda  “aklı kullanma  cesareti” olarak betimlerken; soruları  ve açıklamalarıyla  “kilisenin skolastik düşünsel mahalle baskısına” “zihinsel başkaldırıyla”  ivme  kazandırmıştır (Kant, 2024).

 

Çünkü; Aydınlanmayla;

·       Bilimde akılcılık temel  alınmıştır.

·       Sadece bilimde değil felsefede de neden-sonuç ilişkisine dayalı analitik düşünce yöntemlerine ağırlık verilmiştir.

·       Özgürleşme hareketleri öne  çıkmıştır.

·       Bilimsel  bilgi,  beceri  ve tutumlar öne  çıkmıştır.

·       Sosyal yaşamda  özgürlük ve laiklik temele alınmıştır.

·       Bilimde bilimsel yöntem, deney ve  gözlem uygulamalarına yer  verilmiştir.

·       Kilise doğmalarına karşı çıkılarak, okullar kilisenin elinden alınmıştır (Karaağaçlı, 2025).

 

Aydınlanmanın aklı kullanmayı önemseyen bu iklimine  güncelde yeniden aydınlanma kodlarıyla çokça ihtiyaç  gözleniyor.