KONYA YUSUF AĞA KÜTÜPHANESİ’NDE MİKROFUNGAL HAVA KALİTESİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Creative Commons License

KOCA A. S., Katırcıoğlu H., Akyol A. A.

TÜBA-KED Türkiye Bilimler Akademisi Kültür Envanteri Dergisi, sa.33, ss.69-86, 2026 (TRDizin)

Özet

Konya Yusuf Ağa Kütüphanesi, Selçuklu dönemine ait birçok nadir yazma ve basma eseri barındıran, kültürel miras açısından büyük öneme sahip bir merkezdir. Kütüphane, sürekli kullanım ve yoğun ziyaretçi trafiği nedeniyle, eserlerde biyobozunma riskini artırabilecek biyolojik etkilere karşı hassas bir ortam sunmaktadır. Çalışma kapsamında kütüphanedeki mevcut mikrobiyal kirliliğin değerlendirilmesi için ortamdan homojen örnek alabilmek amacıyla aktif hava örnekleyici kullanılmıştır. Alınan hava örnekleri laboratuvar ortamında analiz edilerek mikrofungus izolasyonu gerçekleştirilmiştir. Elde edilen bulgular, hava kalitesinin orta (310 - 320 cfu/m³) ile yüksek (530 cfu/m³) düzeyde mikrobiyal kirlilik potansiyeli taşıdığını ortaya koymuştur. Bunun yanı sıra yapılan izolasyon çalışmaları kütüphanelerde yaygın olarak rastlanan Cladosporium sp., Aspergillus sp. ile Penicillium sp. gibi fungus türlerinin mevcut olduğunu göstermiştir. Bu çalışma, Yusuf Ağa Kütüphanesi’ndeki mikrofungal profilin anlaşılmasına ve ortamın bilimsel olarak belgelenmesine katkı yapmayı amaçlamaktadır. Elde edilen verilerin, Yusuf Ağa Kütüphanesi’nde ve diğer kütüphane ile arşivlerde yapılacak koruma ve izleme çalışmalarında bir başlangıç noktası ve referans olarak kullanılması hedeflenmektedir.
The Yusuf Ağa Library in Konya, housing numerous rare manuscripts and printed works from the Seljuk period, represents a significant cultural heritage center. Due to its continuous use and high visitor traffic, the library environment is sensitive to biological impacts that may increase the risk of biodeterioration of the collections. In this study, an active air sampler was employed to obtain representative air samples for assessing microbial contamination. The collected samples were analyzed in the laboratory, and airborne microfungi were isolated. Results indicated that air quality ranged from moderate (310-320 cfu/m³) to high (530 cfu/ m³) levels of microbial contamination. Isolation studies also revealed the presence of commonly observed fungal genera in libraries, includingCladosporium sp., Aspergillus sp., and Penicillium sp.. This study provides a preliminary assessment of the library’s microfungal profile and documents the environmental conditions scientifically. The data obtained are intended to serve as a reference and baseline for future conservation and monitoring efforts in this library and in other libraries and archival institutions.