152. Yapay Zeka Uygulamalarında Etik Gereksinimi.

---

Karaağaçlı M.

Uluslararası Bilişim Sistemleri ve Uygulamaları Dergisi (UBSUD).Dergi Park Akademik. , cilt.1, sa.1, ss.1-18, 2025 (Hakemli Dergi)

• Yayın Türü: Makale / Tam Makale
• Cilt numarası: 1 Sayı: 1
• Basım Tarihi: 2025
• Dergi Adı: Uluslararası Bilişim Sistemleri ve Uygulamaları Dergisi (UBSUD).Dergi Park Akademik.
• Derginin Tarandığı İndeksler: Other Indexes
• Sayfa Sayıları: ss.1-18
• Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
• Gazi Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

              YAPAY ZEKA UYGULAMALARINDA ETİK GEREKSİNİMİ

                  

                                              Dr. Öğr. Üyesi, Mustafa Karaağaçlı[1]

Öz

Yapay Zeka Uygulamalarında Etik Gereksinimi konulu bu araştırmada; yapay zekanın varoluşsal sorunlarını önlemek ve gidermek için “sorumlu bir yapay zeka uygulamalarına” gereksinim duyulduğundan ve “yapay zekaya ait risklerin etik kurallar içinde yönetilmesi” gerektiğinden  hareketle; “yapay zeka  uygulamalarında etik ilkeler nasıl olmalıdır?” sorusuyla problem durumu olarak ilgilenilmektedir. Yapay zeka uygulamalarının etik ilkelerini betimlemeyi amaçlayan araştırma, betimsel türde tarama modeliyle, ilgili alan yazın verilerine ve araştırmacının postpozitivist gözlem ve görüşlerine  dayalı olarak geçekleştirilmiştir. Araştırmanın bulgularında; yapay zekayla beliren sosyal, kültürel ve ekonomik görünüm, yapay zekanın gerektirdiği formasyonlar, yapay zekanın doğurduğu genel ve etik sorunlar temelinde yapay zeka uygulamalarında etik ilkeler tanıtılmakta, gelecekte öngörülen yapay zeka fütürizmine dikkat  çekilmektedir. Araştırmada; yapay zeka uygulamalarında insan  haklarını,  gizliliğini,  güvenliği lekeleyen etik sorunlar  olduğu sonucuna varılarak; insan haklarının korunup sürdürülebilirliğin  sağlanması  için  de  yapay zeka uygulamalarında; (1)Bireysel ve toplumsal faydacılık, (2)Şeffaflık, (3)Eşitlik, (4) Ayrımcılık yapmama, (5) Hesap verebilirlik, (7) Siber güvenlik ve teknik sağlamlık  ve (8)İnsan kontrolü ilkelerinin dikkate  alınması önerilmektedir.

 

Anahtar  sözcükler: Yapay  Zeka,  Sorunlar, Etik  Ilkeler

,