AKRA Kültür, Sanat ve Edebiyat Dergisi. ss.35-61. Cilt: 14, Sayı: 39, 28 Mayıs 2026.ISNN:2148-03-70; e-ISNN:2687-6361., cilt.14, sa.39, ss.35-61, 2026 (Hakemli Dergi)
KÜRESELLEŞEN SOSYO-KÜLTÜREL VE EKONOMİK
YAPIDA EĞİTİMDE YENİ YÖNELİMLER
Dr. Öğr. Üyesi Mustafa KARAAĞAÇLI*
Öz: Küreselleşme olgusu uluslararası ölçekte yaygınlaşmaya devam ederken; anılan olgunun
sosyal, kültürel ve ekonomik yapıda neden olduğu değişimlerin eğitim süreçlerini nasıl
etkilediği? Sorusunun bilimsel araştırma bulgularıyla cevaplanması için girişilen bu araştırmada
“küreselleşen sosyal, kültürel ve ekonomik yapıda eğitimde yeni yönelimler” konusu
problem durumu olarak ele alınmıştır. Betimsel türde tarama modeli çerçevesinde yürütülen
araştırmada; Küreselleşen sosyo-kültürel ve ekonomik yapının görünümü, küreselleşmenin doğurguları,
uygulamaları, ekonomik örgütlenmeleri, siyasi ve mali oluşumları ve güvenlikte küresel
oluşumlar alt başlıklarında bulgular ortaya konuluştur. Makale tezden, bildiriden, projeden
vb. üretildi ise burada belirtilir. Araştırmada; 21. yüzyılın ilk çeyreğinde, küreselleşme
olgusu bugün evrensel ölçekte her alanda kullanılan bir etki alanına sahip olduğu, sömürgecilik
girişimlerinin yapı değiştirdiği, ulusal bağımsızlık girişimlerinin ve silahlanmanın hızlandığı,
evrensel ve ulusal güvenlik sorunlarının arttığı, devletin ekonomi ve üretim hizmetlerinin yeni
özneli liberal anlayışla çekildiği, elektronik ticaretin genişlediği, yeni neslin görsel uyaranlara
tepkilerinin arttığı, yapay zekâ uygulamalarının yaygınlaştığı ve eğitimde yeni yönelimlerin;
bir eğitim-öğretim programının temel ögelerini etkilediği sonuçlarına ulaşılmıştır. Araştırmada;
küreselleşme olgusu, salt ekonomik alanda değil; sosyo-kültürel ve eğitim süreçleriyle birlikte
ele alınıp özel düzenlemelere gidilmelidir. Küreselleşmenin eğitim-öğretim sistemlerine
______________________________________
*Gazi Üniversitesi- ORCID ID: 0000-0003-3488-1021
-35-
Dr. Öğr. Üyesi MUSTAFA KARAAĞAÇLI / 2026 / C.14 / S. 39 / s. 35-61
yansımaları tümel olarak, sıralılık, ardışıklık ve bütünlük getirecek şekilde tasarlanıp uygulanmalıdır.
Anahtar Kelimeler: küreselleşme, eğitim süreçleri, yönelimler