Çocuk Katılım Odaklı Eleştirel Düşünme Eğitimi Programının Çocukların Eleştirel Düşünme Becerilerine Etkisi.


Creative Commons License

Taşer Polat T., Güneş Demir Z., Avcı N., Ortaç T., Arslan G.

MILLI EGITIM, cilt.245, sa.54, ss.191-254, 2025 (Scopus)

  • Yayın Türü: Makale / Tam Makale
  • Cilt numarası: 245 Sayı: 54
  • Basım Tarihi: 2025
  • Doi Numarası: 10.37669/milliegitim.1498999
  • Dergi Adı: MILLI EGITIM
  • Derginin Tarandığı İndeksler: Scopus, Central & Eastern European Academic Source (CEEAS), TR DİZİN (ULAKBİM)
  • Sayfa Sayıları: ss.191-254
  • Gazi Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Bu araştırmada, çocuk katılımı odaklı eleştirel düşünme eğitim programının (ÇOKEDEP) okul öncesi dönem çocuklarının eleştirel düşünme becerileri ile öğretmenlerin ve çocukların çocuk katılımı konusundaki düşüncelerine etkisini incelemek amaçlanmıştır. Araştırma karma yöntem araştırması olup temel deseni birleştirici desen, ileri deseni müdahale desenidir. Araştırmada nicel veri toplama aracı olarak müdahale gruplarında yer alan çocuklara ön test ve son test ölçümlerinde katılımı değerlendirmek için “Okul Öncesi Sınıfında Katılım Hakkı Ölçeği”, eleştirel düşünmeyi değerlendirmek için “5-6 Yaş Çocuklar İçin Eleştirel Düşünme Becerileri Testi” kullanılmıştır. Öğretmenlere ilk olarak “Erken Çocukluk Eğitiminde Çocuk Katılımı ve Eleştirel Düşünme Becerileri” hizmet içi eğitimi araştırmacılar tarafından uygulanmış olup daha sonra öğretmenler sınıflarında eğitim programını uygulama sürecine başlamışlar ve 6 hafta devam etmişlerdir. Araştırmada nitel veri toplama aracı olarak eğitim programı öncesinde ve sonrasında öğretmenlerle, eğitim programı sonrasında ebeveynlerle yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Araştırma, Milli Eğitim Bakanlığı Ankara Sincan Fatih Anaokuluna devam eden 4-5 yaş 60 çocuk, araştırmada yer alacak çocukların öğretmenleri (6) ve ebeveynlerinden oluşmaktadır. Nicel verilerin analizi bir analiz paket programında yapılmıştır. Verilerin analizi sonucunda normal dağıldığına ulaşılarak ön test ve son test puan ortalamaları arasında anlamlı bir farklılık olup olmadığını belirlemek amacıyla “Bağımlı Örneklemler İçin t Testi” uygulanmıştır. Nitel verilerin analizi içerik analizi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın sonucu, ön test ve son test puan ortalamalarında anlamlı bir fark olduğu ve ÇOKEDEP’in hem çocukların katılım hakkı uygulamalarını hem de eleştirel düşünme becerilerini artırdığını göstermektedir Eleştirel düşünme becerileri ve çocuk katılımı uygulamaları birbirini desteklemiştir ve uygulamalarda iç içe yer almıştır. Öğretmen ve ebeveynlerle yapılan görüşmeler de araştırmanın bulgularını desteklemiştir.