Öğrenme Güçlüğü Olan İlkokul Öğrencilerinin Ev Ödevi Güçlüklerinde Öncelik Hiyerarşisinin Sıralama Yargılarıyla İncelenmesi
36.Özel Eğitim Kongresi, Erzurum, Türkiye, 21 - 24 Ekim 2026, (Özet Bildiri)
- Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
- Basıldığı Şehir: Erzurum
- Basıldığı Ülke: Türkiye
- Gazi Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Işıl Oran Hatice
Cansu Bilgiç Ergün Cihat Çorbacı Emine Rüya Özmen
Amaç
Ev ödevleri,
okulda öğrenilen bilgi ve becerilerin pekiştirilmesine ve öğrencilerin bağımsız
çalışma alışkanlığı kazanmalarına katkı sağlayan öğretim uygulamalarıdır. Ancak
öğrenme güçlüğü olan öğrenciler ev ödevlerini hatırlama, planlama, bağımsız
biçimde yapma, sürdürme ve tamamlama gibi alanlarda çeşitli güçlükler
yaşayabilmektedir. Bu güçlüklerin öğrenci ve ebeveynler tarafından nasıl
önceliklendirildiğinin belirlenmesi, sunulacak desteklerin gereksinimlere göre
planlanması açısından önemlidir. Bu araştırmanın amacı, öğrenme güçlüğü olan
ilkokul öğrencilerinin ev ödevi sürecinde yaşadıkları güçlüklerin öncelik
hiyerarşisini sıralama yargıları yoluyla belirlemek ve bu hiyerarşinin öğrenci
ve ebeveyn görüşlerine göre grup ve aile düzeyinde farklılaşıp farklılaşmadığını
incelemektir.
Yöntem
Araştırma,
ilişkisel tarama deseninde yürütülmüştür. Araştırmaya öğrenme güçlüğü tanısı
bulunan 105 üçüncü ve dördüncü sınıf öğrencisi ile bu öğrencilerin ebeveynleri
olmak üzere 105 aileden toplam 210 katılımcı dâhil edilmiştir. Katılımcılar, ev
ödevi sürecine ilişkin dokuz güçlüğü (kendi başına yapma, hatırlama, zamanlama,
araç-gereç, ödevi yapma, bitirme, özenli yapma, teslim, dikkat) çocuğun en
fazla zorlandığı sorun birinci sırada olacak biçimde 1’den 9’a sıralamıştır.
Güçlüklerin göreli önceliği Plackett–Luce modeliyle kestirilmiştir (Luce, 1959;
Plackett, 1975; Turner vd., 2020). Aynı aileden gelen gözlemler bağımlı
olduğundan %95 güven aralıkları aile düzeyinde küme bootstrap (B =
10.000) ile elde edilmiştir (Field & Welsh, 2007). Grup hiyerarşileri
arasındaki fark küme permütasyon testiyle, aile içi uyum ise Spearman sıra
korelasyonlarıyla incelenmiş ve madde düzeyindeki karşılaştırmalarda Holm
(1979) düzeltmesi uygulanmıştır.
Bulgular
Hem öğrenci hem de
ebeveyn grubunda en öncelikli güçlük “ödevi kendi başına yapma” (öğrenci w
= .179; ebeveyn w = .178) olarak belirlenmiştir. Bu madde bootstrap
örneklerinin yaklaşık %98’inde birinci sırada yer almış ve güven aralığı diğer
maddelerle örtüşmemiştir. Bu iki grubun hiyerarşinin uç noktalarında uzlaştığı
(teslim ve araç-gereç her iki grupta da son sıralarda), orta bölümünde ise
ayrıştığı görülmüştür. Öğrenciler
zamanlama ve ödevi yapma güçlüklerini; ebeveynler ise özenli yapma, ödevi
bitirme ve dikkat güçlüklerini daha üst sıralarda değerlendirmiştir. Ancak bu
ayrışma küme permütasyon testiyle doğrulanmamıştır (p = .094). Aile içi
uyum zayıf-orta düzeydedir (M = .315, %95 GA [.227, .402]) ve
istatistiksel olarak anlamlıdır (p = .002). Ailelerin yaklaşık %30’unda
uyum sıfır ya da negatiftir. En yüksek aile içi uyum kendi başına yapma (rs
= .522) ve zamanlama (rs = .358) maddelerinde bulunmuştur.
Ayrıca ailelerin %77.1’i ödevi kendi başına yapmayı ilk iki öncelik içinde
değerlendirmede uzlaşmıştır (κ = .54, p < .001).
Sonuç ve Tartışma
Ödevi kendi başına yapma, öğrenci ve ebeveynlerin
ortak önceliği olmakla birlikte diğer ev ödevi güçlüklerinin sıralanışı grup ve
aile düzeyinde farklılaşmaktadır. Bulgular, bütün aileleri temsil eden tek bir
öncelik örüntüsünün bulunmadığını ve ev ödevi desteği planlanırken öğrenci ile
ebeveyn görüşlerinin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini göstermektedir.
Sonuçlar, güçlüklerin yaygınlığını veya şiddetini değil, katılımcılar
tarafından birbirlerine göre ne ölçüde öncelikli görüldüklerini yansıtmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Ev ödevi
güçlükleri, öğrenme güçlüğü, sıralama yargıları
Kaynakça
Field, C. A., & Welsh, A. H.
(2007). Bootstrapping clustered data. Journal of the Royal Statistical
Society Series B: Statistical Methodology, 69(3), 369-390.
Holm, S. (1979). A Simple Sequentially
Rejective Multiple Test Procedure. Scandinavian Journal of Statistics, 6(2),
65–70. http://www.jstor.org/stable/4615733
Luce, R. D. (1959). Individual
choice behavior: A theoretical analysis. Wiley.
Plackett, R. L. (1975). The analysis of
permutations. Journal of the Royal Statistical Society Series C:
Applied Statistics, 24(2), 193-202. https://doi.org/10.2307/2346567
Turner, H. L., van Etten, J., Firth,
D., & Kosmidis, I. (2020). Modelling rankings in R: The PlackettLuce
package. Computational Statistics, 35(3), 1027–1057. https://doi.org/10.1007/s00180-020-00959-3
Anahtar Kelimeler: Ev Ödevi
Güçlükleri, Öğrenme Güçlüğü, Sıralama Yargıları