Öğrenme Güçlüğü Olan İlkokul Öğrencilerinin Ev Ödevi Güçlüklerinde Öncelik Hiyerarşisinin Sıralama Yargılarıyla İncelenmesi


Oran I., Bilgiç H. C., Çorbacı E. C., Özmen E. R.

36.Özel Eğitim Kongresi, Erzurum, Türkiye, 21 - 24 Ekim 2026, (Özet Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
  • Basıldığı Şehir: Erzurum
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Gazi Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Öğrenme Güçlüğü Olan İlkokul Öğrencilerinin Ev Ödevi Güçlüklerinde Öncelik Hiyerarşisinin Sıralama Yargılarıyla İncelenmesi

Işıl Oran Hatice Cansu Bilgiç Ergün Cihat Çorbacı Emine Rüya Özmen

 

Amaç

Ev ödevleri, okulda öğrenilen bilgi ve becerilerin pekiştirilmesine ve öğrencilerin bağımsız çalışma alışkanlığı kazanmalarına katkı sağlayan öğretim uygulamalarıdır. Ancak öğrenme güçlüğü olan öğrenciler ev ödevlerini hatırlama, planlama, bağımsız biçimde yapma, sürdürme ve tamamlama gibi alanlarda çeşitli güçlükler yaşayabilmektedir. Bu güçlüklerin öğrenci ve ebeveynler tarafından nasıl önceliklendirildiğinin belirlenmesi, sunulacak desteklerin gereksinimlere göre planlanması açısından önemlidir. Bu araştırmanın amacı, öğrenme güçlüğü olan ilkokul öğrencilerinin ev ödevi sürecinde yaşadıkları güçlüklerin öncelik hiyerarşisini sıralama yargıları yoluyla belirlemek ve bu hiyerarşinin öğrenci ve ebeveyn görüşlerine göre grup ve aile düzeyinde farklılaşıp farklılaşmadığını incelemektir.

Yöntem

Araştırma, ilişkisel tarama deseninde yürütülmüştür. Araştırmaya öğrenme güçlüğü tanısı bulunan 105 üçüncü ve dördüncü sınıf öğrencisi ile bu öğrencilerin ebeveynleri olmak üzere 105 aileden toplam 210 katılımcı dâhil edilmiştir. Katılımcılar, ev ödevi sürecine ilişkin dokuz güçlüğü (kendi başına yapma, hatırlama, zamanlama, araç-gereç, ödevi yapma, bitirme, özenli yapma, teslim, dikkat) çocuğun en fazla zorlandığı sorun birinci sırada olacak biçimde 1’den 9’a sıralamıştır. Güçlüklerin göreli önceliği Plackett–Luce modeliyle kestirilmiştir (Luce, 1959; Plackett, 1975; Turner vd., 2020). Aynı aileden gelen gözlemler bağımlı olduğundan %95 güven aralıkları aile düzeyinde küme bootstrap (B = 10.000) ile elde edilmiştir (Field & Welsh, 2007). Grup hiyerarşileri arasındaki fark küme permütasyon testiyle, aile içi uyum ise Spearman sıra korelasyonlarıyla incelenmiş ve madde düzeyindeki karşılaştırmalarda Holm (1979) düzeltmesi uygulanmıştır.

Bulgular

Hem öğrenci hem de ebeveyn grubunda en öncelikli güçlük “ödevi kendi başına yapma” (öğrenci w = .179; ebeveyn w = .178) olarak belirlenmiştir. Bu madde bootstrap örneklerinin yaklaşık %98’inde birinci sırada yer almış ve güven aralığı diğer maddelerle örtüşmemiştir. Bu iki grubun hiyerarşinin uç noktalarında uzlaştığı (teslim ve araç-gereç her iki grupta da son sıralarda), orta bölümünde ise ayrıştığı görülmüştür.  Öğrenciler zamanlama ve ödevi yapma güçlüklerini; ebeveynler ise özenli yapma, ödevi bitirme ve dikkat güçlüklerini daha üst sıralarda değerlendirmiştir. Ancak bu ayrışma küme permütasyon testiyle doğrulanmamıştır (p = .094). Aile içi uyum zayıf-orta düzeydedir (M = .315, %95 GA [.227, .402]) ve istatistiksel olarak anlamlıdır (p = .002). Ailelerin yaklaşık %30’unda uyum sıfır ya da negatiftir. En yüksek aile içi uyum kendi başına yapma (rs = .522) ve zamanlama (rs = .358) maddelerinde bulunmuştur. Ayrıca ailelerin %77.1’i ödevi kendi başına yapmayı ilk iki öncelik içinde değerlendirmede uzlaşmıştır (κ = .54, p < .001).

 

 

 

 

 

Sonuç ve Tartışma

Ödevi kendi başına yapma, öğrenci ve ebeveynlerin ortak önceliği olmakla birlikte diğer ev ödevi güçlüklerinin sıralanışı grup ve aile düzeyinde farklılaşmaktadır. Bulgular, bütün aileleri temsil eden tek bir öncelik örüntüsünün bulunmadığını ve ev ödevi desteği planlanırken öğrenci ile ebeveyn görüşlerinin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini göstermektedir. Sonuçlar, güçlüklerin yaygınlığını veya şiddetini değil, katılımcılar tarafından birbirlerine göre ne ölçüde öncelikli görüldüklerini yansıtmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Ev ödevi güçlükleri, öğrenme güçlüğü, sıralama yargıları

Kaynakça

Field, C. A., & Welsh, A. H. (2007). Bootstrapping clustered data. Journal of the Royal Statistical Society Series B: Statistical Methodology, 69(3), 369-390.

Holm, S. (1979). A Simple Sequentially Rejective Multiple Test Procedure. Scandinavian Journal of Statistics, 6(2), 65–70. http://www.jstor.org/stable/4615733

Luce, R. D. (1959). Individual choice behavior: A theoretical analysis. Wiley.

Plackett, R. L. (1975). The analysis of permutations. Journal of the Royal Statistical Society Series C: Applied Statistics, 24(2), 193-202. https://doi.org/10.2307/2346567

Turner, H. L., van Etten, J., Firth, D., & Kosmidis, I. (2020). Modelling rankings in R: The PlackettLuce package. Computational Statistics, 35(3), 1027–1057.  https://doi.org/10.1007/s00180-020-00959-3

 

 

Anahtar Kelimeler: Ev Ödevi Güçlükleri, Öğrenme Güçlüğü, Sıralama Yargıları