“Duygu Sosyalleştirme Ebeveyn Eğitim Programı”nın 48-72 Aylık Çocukların Ebeveynlerinde Etkililiğinin İncelenmesi

Creative Commons License

Bağcı S., ALİSİNANOĞLU F., KURU N.

Hayef:journal of education (Online), sa.1, ss.1-13, 2026 (TRDizin)

Özet

Okul öncesi dönemde çocukların duygusal gelişimi, yaşam boyu sürecek sosyal ve akademik becerilerin temelini oluştur- makta, duygu sosyalleştirme, ebeveynlerin çocuklarının duygularını tanıma, ifade etme ve düzenleme süreçlerine reh- berlik etmesini sağlayarak sağlıklı benlik algısı ve empati gelişimini desteklemektedir. Bu doğrultuda, ebeveynlere yönelik yapılandırılmış eğitim programları hem ebeveyn-çocuk ilişkisini güçlendirmekte hem de olumsuz duygu deneyimlerinin sağlıklı biçimde yönetilmesine katkı sunmaktadır. Türkiye’de mevcut kültürel çeşitlilik, hızlı toplumsal değişim ve ebeveyn- lik yaklaşımlarındaki farklılıklar, çocukların sağlıklı duygusal gelişimini destekleyecek yapılandırılmış duygu sosyalleştirme programlarının geliştirilmesini gerekli kılmaktadır. Ancak literatür, Türkiye’de erken çocukluk dönemine yönelik sistematik duygu sosyalleştirme programlarının sınırlı ve yaygınlık açısından yetersiz olduğunu ortaya koymaktadır. Bu bağlamda araştırmanın amacı, 48–72 aylık çocukların ebeveynlerine yönelik geliştirilen “Duygu Sosyalleştirme Ebeveyn Eğitim Programı”nın etkililiğini belirlemektir. Programın etkililiğini değerlendirmek üzere nicel araştırma yöntemlerinden “Ön Test-Son Test Kontrol Gruplu Deneysel Model” uygulanmıştır. Araştırmaya 35’i kontrol, 35’i deney grubunda olmak üzere toplam 70 ebeveyn katılmıştır. Kontrol ve deney gruplarına uygulanan “Çocukların Duygularına Verilen Tepkiler Ölçeği (Ebeveyn Formu)” ile ön test ve son test puan ortalamaları karşılaştırılmıştır. Bulgular, programın ebeveynlerin duygu sos- yalleştirme davranışlarında anlamlı değişimler yarattığını göstermiştir. Deney grubundaki ebeveynlerin eğitim programı sonrasında duygu sosyalleştirme davranışlarında gözlenen anlamlı ve olumlu gelişmeler, programın genel anlamda etkili olduğunu ortaya koymaktadır.
Emotional development in the preschool period forms the foundation for social and academic skills that will last throu- ghout life. Emotion socialization supports the development of a healthy self-concept and empathy by enabling parents to guide their children in recognizing, expressing, and regulating emotions. Accordingly, structured training programs for parents not only strengthen the parent-child relationship but also contribute to the healthy management of negative emotional experiences. In Turkey, existing cultural diversity, rapid social change, and variations in parenting approac- hes make it necessary to develop structured emotion socialization programs to support children’s healthy emotional development. However, the literature indicates that systematic emotion socialization programs targeting early chil- dhood in Turkey are limited and insufficient in terms of prevalence. In this context, the aim of the present study is to determine the effectiveness of the “Parental Emotion Socialization Training Program” developed for parents of children aged 48–72 months. To evaluate the effectiveness of the program, the “Pre-test–Post-test Control Group Experimental Design,” a quantitative research method, was employed. A total of 70 parents participated in the study, including 35 in the control group and 35 in the experimental group. The “Coping with Children’s Negative Emotions Scale (Parent Form)” was administered to both groups, and differences between pre-test and post-test mean scores determined the program’s effectiveness. The findings revealed that the program led to significant changes in parents’ emotion socialization behavi- ors. The meaningful and positive improvements observed in the experimental group after the program indicate that the “Parental Emotion Socialization Training Program” is generally effective.