KÜRESEL SALGIN HASTALIKLAR İLE DEĞİŞEN KONUT KAVRAMININ ESNEKLİK BAĞLAMINDA YENİDEN YORUMLANMASINA YÖNELİK BİR ÖNERİ


ÇAM E., ÖZEN YAVUZ A.

The Turkish Online Journal of Design, Art and Communication, cilt.16, sa.1, ss.479-487, 2026 (TRDizin) identifier

Özet

Dünya genelinde ortaya çıkan salgın hastalıklar insanların gündelik yaşamlarındaki alışkanlıklarını birçok yönden etkilemiştir. Mimarlık disiplininde bakıldığında ise insanların yaşam biçimlerine göre tasarlanan mekan kavramı farklı bir bağlamda yeniden yorumlanmaya başlanmıştır. Özellikle çoğunlukla barınma, yemek yeme gibi ihtiyaçların karşılandığı, günün belli bir zaman diliminde kullanılan konutlar, karantina sürecinde uzun süre deneyimlenmek zorunda kalınan mekanlara dönüşmüş ve konutlara farklı kullanım işlevleri yüklenmiştir. Bu değişim ile ortaya çıkan fiziksel ve fonksiyonel yeni ihtiyaçlar konutta esneklik, değişebilirlik ve büyüyebilirlik kavramlarının yeniden tartışılmasına sebep olmuştur. Bu çalışmada da küresel salgın koşulları ile konut mekan kurgusundaki değişikliklerin sorgulanması amacı ile Gazi Üniversitesi Mimarlık Bölümü 1. Sınıf Mimari Proje II dersi kapsamında bir alan çalışması yapılmıştır. Bu kapsamda öğrencilerden karantina sürecindeki bir oda, bir daire ve bir binanın bir katının karantinaya alınmasın durumunda mekanların nasıl değişip dönüşebileceğini araştırmaları ve bu bağlamda izole olma durumunu yeniden yorumlayarak alternatif esnek tasarım önerileri geliştirmeleri istenmiştir. Bu doğrultuda çalışma, nitel araştırma yöntemi ile yürütülmüş ve projeler içerik analizi yöntemi ile değerlendirilmiştir. Sonuç olarak çalışma, değişen kullanıcı ihtiyaçlarına göre konutların esnek tasarım ilkeleriyle yeniden kurgulanabileceğini göstermekte; mimarlık eğitiminde bu farkındalığın ilk yıldan itibaren kazandırılmasının önemini vurgulamaktadır.
Global epidemics have significantly affected people's daily habits in various ways. In the field of architecture, the concept of space, originally shaped around people's lifestyles, has started to be reinterpreted in a new context. Houses, which were primarily used for shelter and basic activities like eating and occupied only for part of the day, turned into spaces that had to be inhabited continuously during quarantine, leading to the assignment of new functions and uses. This shift brought renewed attention to the concepts of flexibility, adaptability, and expandability in housing. In this study, a fieldwork was conducted within the scope of the Architectural Design II course for first-year students in the Department of Architecture at Gazi University, with the aim of examining changes in residential spatial design under the conditions of the global pandemic. Within this scope, students were asked to research how spaces could change and transform in the event of a room, an apartment, or a floor of a building being quarantined, and to develop alternative flexible design proposals by reinterpreting the state of isolation in this context. Accordingly, the study was conducted using qualitative research methods, and the projects were evaluated using content analysis. Ultimately, the study demonstrates that residential buildings can be reconfigured according to flexible design principles based on changing user needs, emphasizing the importance of instilling this awareness in architecture education from the very first year.