Risk Altında Gelişen Omurga: Erken Başlangıçlı Oligoartiküler JİA'da Geç Bir Komplikasyon Olarak Atlanto-aksiyel Sublüksasyon
10. Ulusal Çocuk Romatoloji Kongresi, Antalya, Türkiye, 1 - 04 Nisan 2026, ss.248-250, (Tam Metin Bildiri)
- Yayın Türü: Bildiri / Tam Metin Bildiri
- Basıldığı Şehir: Antalya
- Basıldığı Ülke: Türkiye
- Sayfa Sayıları: ss.248-250
- Gazi Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Çocuklarda en sık görülen kronik romatizmal hastalık olan Juvenile idiopatik artrit (JİA)
vakalarında servikal tutulum en sık poliartiküler, nadiren de oligoartiküler JİA'da bildirilmiştir
(1-4).
Uzun süreli bir remisyonun ardından atlanto-aksiyel subluksasyon (AAS) ile nüks olan bir
oligoartiküler JİA olgusu ile bu nadir tutulumla ilgili farkındalığın artırılması ve rutin servikal
değerlendirmenin öneminin vurgulanması amaçlandı.
Üç yaşında diz monoartriti ile oligoartiküler JİA tanısı alan 9 yaşındaki erkek hasta, dış sağlık
kuruluşunda son bir yılı ilaçsız remisyonda olmak üzere 6 yıl boyunca NSAİİ ve metotreksat
tedavileriyle takip edilmişti. Travma olamaksızın 3 aydır giderek artan boyun ağrısı ve hareket
kısıtlılığı ile beyin cerrahi bölümüne başvuran hastanın servikal MR görüntülemesinde
atlanto-aksiyel eklemde (AAE) efüzyon, fleksiyonda ve hiperekstansiyonda artmış atlantodental
mesafe saptandı. Kırık yoktu. Kapalı redüksiyon ve traksiyon uygulanmasına rağmen
ağrının ve hareket kısıtlılığının devam etmesi üzerine çocuk romatoloji kliniğimize
yönlendirildi. Boyun hareketlerinde kısıtlılık ve tortikollis saptanan hastanın tetkiklerinde ESR
43 mm/saat ve CRP 12 mg/L idi. Kontrastlı MR görüntülemede AAE yüzeyinin sağında kemik
iliği ödemi, sinovit ve kapsülit tespit edilerek inflamatuar nüks olduğu kesinleştirildi.
Metotreksat, köprü steroid ve NSAII tedavileri ile üçüncü haftada klinik düzelme sağlanan
hasta 9 aydır metotreksat altında klinik olarak inaktif şekilde izlenmektedir.
Üç sinovyal eklemden oluşması, intervertebral diski olmaması ve stabilitesinin büyük ölçüde
ligamentöz yapılara dayanması nedeniyle AAE inflamatuar hasara açıktır (5). Sinovyal
inflamasyon ve ligamentöz aparatın zayıflaması; boyun ağrısı ve hareket kısıtlılığı, tortikollis,
hatta nörolojik disfonksiyonla sonuçlanabilen AAS’ye yol açar (1, 6). AAS oluşumunda yüksek
inflamatuar belirteçler, uzun süre sistemik kortikosteroid kullanımı ve aktif eklem sayısının
fazlalığı risk faktörleridir (1, 6). Özellikle büyüme dönemindeki çocuklarda erken başlangıç
durumunda daha sık görülmekte olup, fark edilmeyen düşük dereceli inflamasyonun servikal
instabilite riskini artırdığı bildirilmiştir (1, 6).
Hastamızda erken başlangıçlı oligoartiküler JİA ve tedavisiz geçen bir yılın ardından AAS
gelişmesi, fark edilmeyen düşük dereceli bir servikal inflamasyonun devam ettiği olasılığını
desteklemektedir. Bu vaka oligoartiküler JIA gibi düşük riskli kabul edilen alt tiplerde bile
servikal bölgede izole bir nüks olabileceğini kanıtlamaktadır. AAS olan JİA olgularında klinik
semptomların servikal patolojinin boyutuyla zayıf korelasyon gösterebilmesi, erken evrelerde
asemptomatik seyredebilmesi ve konvansiyonel grafilerin erken değişiklikleri saptayamaması
tanıda gecikemelere yol açmaktadır (1). Geleneksel olarak düşük riskli kabul edilen JİA alt tiplerinde bile boyun ağrısı kontrastlı MR görüntüleme ile değerlendirmeli ve servikal
muayane titizlikle her kontrolde yapılmalıdır.