Akademik Veri Yönetim Sistemi
16. INTERNATIONAL GEVHER NESİBE MEDICAL SCIENCES CONGRESS , Ankara, Türkiye, 13 - 14 Mart 2026, ss.437-438, (Özet Bildiri)
Son 20 yıl içine, küresel tütün endüstrisi, başta gençler olmak üzere belirli grupları hedef alan, yeni alternatif tütün ürünleri piyasaya sürmektedir. Bu alternatif ürünlerin başında elektronik sigaralar (e-sigaralar), ısıtmalı tütün ürünleri (HTP) gelmektedir. E-sigaralar nikotin içeren e-sıvıyı aerosole dönüştürken, HTP'ler e-sigara olmayıp, tütün tozu içeren bir tütün çubuğunu yakmadan ısıtan ve nikotin içeren solunabilir bir aerosol üreten elektronik cihazlardır. Her iki ürün yelpazesinin günümüz ergen ve gençliği tarafından çok ilgi görmesi nedeniyle, giderek toplum sağlığını tehdit eden ürünler duruma gelmişlerdir. Bu ürünlerin yaratacağı sağlık riskleri konusunda hala çok az bilimsel bilgi söz konusudur. Çalışmamız eksikliği duyulan bilimsel bilgilere bir yenisini katmak amacıyla planlanmıştır. Bu amaçla, e-sigara(n=32), bir HTP ürünü olan IQOS kullananlarda(n=32), bu ürünlerden kaynaklanan karsinojenik bileşikler olan polisiklikaromatik hidrokarbonların (PAH) maruziyetlerinin biyolojik göstergesi olan 1-hidroksipiren (1-OHP) düzeyleri idrarda ölçülmüştür. Ayrıca, sigara içen(n=32) ve tütün ürünü kullanmayanlardan da (n=29) numune alınarak, LC-MS/MS yöntemi yardımıyla idrarda 1-OHP gerçekleştirilmiştir. analizleri Sigara içmeyenlerin 1-OHP düzeyleri (0,96 ng/g kreatinin), e-sigara (1,53 ng/g kreatinin) (p<0.015) ve IQOS (1,57 ng/g kreatinin) kullanıcılarına (p<0.05) göre, daha yüksek olduğu belirlenmiştir. PAH maruziyet farklılıkları sigara içenler (1,98 ng/g kreatinin) ile içmeyenler arasında da anlamlı bulunmuştur (p<0.001). Bu fark IQOS kullananlarla esigara kullananlar arasında bulunamıştır (p=0.493). Ayrıca sigara içenlerle e-sigara kullananlar arasında 1-OHP düzeyleri anlamlı fark gösterirken (p=0.019), bu istatistiksel fark, sigara içenler ile IQOS kullananlar arasında bulunamamıştır (p=0.077). Saptanan bu durum IQOS kullananların maruz kaldıkları PAH oranın e-sigaraya göre daha yüksek sağlık riski teşkil edebilecek şekinde yorumlanabilir. E-sigara ve IQOS kullananların, tütün ürünleri kullanmayanlara göre karsinojenik PAH maruziyetleri ve dolayısıyla genotoksisite risklerinin daha yüksek olabileceği bu çalışmanın çıktılarından biridir.