Yenidoğan Ateşine İlişkin YouTube Videolarının Kalite ve Kılavuz Uyumunun Değerlendirilmesi: Yenidoğan Ateşi Güvenlik ve Kalite Skoru’nun Geliştirilmesi ve Geçerlilik Çalışması

Creative Commons License

GULNERMAN E. K., HIRFANOGLU I. M.

Meandros Medical And Dental Journal, cilt.27, sa.3, ss.430-438, 2026 (ESCI, TRDizin)

Özet

Amaç: Yenidoğan ateşi ile ilgili Türkçe YouTube videolarının kalite ve kılavuzlara uygunluğunu değerlendirmek amacıyla geliştirilen içerik-özgül bir araç olan Yenidoğan Ateşi Güvenlik ve Kalite Skoru’nun (NFSQS) geliştirilmesi ve geçerliliğinin değerlendirilmesi. Gereç ve Yöntem: Amerikan Pediatri Akademisi (AAP), Birleşik Krallık Ulusal Sağlık ve Bakım Mükemmelliği Enstitüsü (NICE) ve Türk Neonatoloji Derneği (TND) kılavuzlarındaki öneriler ile ebeveynlerin sık aradığı konular temel alınarak başlangıçta 18 aday madde oluşturuldu. İçerik geçerliliğini sağlamak ve nihai ölçeği geliştirmek amacıyla dört neonatolog ve dört çocuk hekiminden oluşan sekiz uzmanın katıldığı iki aşamalı bir uzman panel süreci yürütüldü. Maddeler, önceden belirlenmiş içerik geçerliliği ve klinik uygunluk kriterlerine göre değerlendirildi. Son hâli 6 maddeden oluşan NFSQS (puan aralığı: 0–24), 15 uzun formatlı YouTube videosuna uygulandı. İç tutarlılık, içerik geçerliliği, eşzamanlı geçerlilik ve yapı geçerliliği; Cronbach alfa katsayısı, İçerik Geçerlilik İndeksi (CVI), modifiye DISCERN (mDISCERN), Global Kalite Ölçeği (GQS), JAMA Ölçütleri ve bağımsız E-GRADE sınıflandırması kullanılarak değerlendirildi. Bulgular: NFSQS için S-CVI/Ave değeri 0,979, Cronbach alfa katsayısı ise 0,846 olarak bulundu. Ortalama toplam NFSQS puanı 11,1 ± 4,9 (aralık: 4–20) idi. NFSQS puanları ile mDISCERN (r=0,670; p=0,006), GQS (r=0,575; p=0,025) ve JAMA Ölçütleri (r=0,573; p=0,026) arasında anlamlı pozitif korelasyonlar saptandı. Ayrıca NFSQS puanları, bağımsız olarak belirlenen E-GRADE kategorileri ile güçlü pozitif korelasyon gösterdi (Spearman ρ=0,718; p=0,003) ve E-GRADE kategorileri arasında anlamlı farklılık gösterdi (Kruskal-Wallis H=8,05; p=0,018). Sonuç: NFSQS; mükemmel içerik geçerliliği, yüksek iç tutarlılık, yerleşik video kalite değerlendirme araçlarıyla anlamlı eşzamanlı geçerlilik ve bağımsız kılavuz uyum sınıflamalarıyla güçlü yapı geçerliliği göstermiştir.
Objective: To develop and validate the Newborn Fever Safety and Quality Score (NFSQS), a content-specific instrument for evaluating the quality and guideline adherence of Turkish-language YouTube videos on neonatal fever. Materials and Methods: An initial pool of 18 candidate items was developed from commonly searched parental concerns and recommendations from the American Academy of Pediatrics (AAP), National Institute for Health and Care Excellence (NICE), and Turkish Neonatal Society (TND) guidelines. A two-round expert panel of eight specialists (four neonatologists and four pediatricians) established content validity and clinical relevance. The final 6-item NFSQS (score range: 0–24) was applied to 15 long-form YouTube videos. Internal consistency, content, concurrent, and construct validity were evaluated using Cronbach’s alpha, Content Validity Index (CVI), modified DISCERN (mDISCERN), Global Quality Scale (GQS), JAMA Benchmark Criteria, and independent E-GRADE classification. Results: The NFSQS achieved an S-CVI/Ave of 0.979 and a Cronbach’s alpha of 0.846. The mean total NFSQS score was 11.1 ± 4.9 (range: 4-20). Significant positive correlations were observed with mDISCERN (r = 0.670, p = 0.006), GQS (r = 0.575, p = 0.025), and JAMA Benchmark Criteria (r = 0.573, p = 0.026). NFSQS scores correlated strongly with E-GRADE categories (Spearman’s ρ=0.718, p=0.003) and differed significantly across categories (Kruskal-Wallis H=8.05, p=0.018). No video achieved the highest guideline-adherence category. Conclusion: NFSQS demonstrated excellent content validity, high internal consistency, concurrent validity with established video-quality instruments, and strong construct validity.It may provide a practical framework for identifying clinically safe, guideline-consistent online information on neonatal fever.