Biyoloji Eğitiminde Kullanılan Bazı Omurgalı Hayvan Örneklerinin Plastine Edilmesi


Karaağaç K., Erdoğan G., Mirici S. , Tunalı S., Gül A.

Globets 2019 Conference, 2nd International Conference on Education, Technology and Science, Girne, Kıbrıs (Kktc), 11 - 14 Nisan 2019

  • Basıldığı Şehir: Girne
  • Basıldığı Ülke: Kıbrıs (Kktc)

Özet

Plastinasyon, anatomik örneklerin işlemlerden geçirilerek morfolojik yapısından hiçbir şey kaybetmeden uzun yıllar boyunca saklanabilmesini sağlayan bir yöntemdir. Silikon plastinasyonu diğer plastinasyon yöntemlerine kıyasla kolay, materyal rengini kaybettirmeyen ve örneklerin bütün halinde plastine edilmesine imkan sağlayan bir yöntemdir. Biyoloji eğitimi laboratuvarlarında örneklerin saklanması için en sık kullanılan kimyasal formaldehittir. Formaldehit oda sıcaklığında gaz haline geçen, yanıcı, suda iyi çözünen, renksiz, tahriş edici ve zehirli bir gazdır. Formaldehitin bu özelliklerinden dolayı öğrenciler ve eğitmenler eldiven, maske kullanmadan inceleyebilecekleri kokusuz, kuru, zehirsiz ve dayanıklı bir eğitim materyaline ihtiyaç duymaktadır. Bu çalışma laboratuvar derslerinde kullanılan örneklerin daha dayanıklı olmasını ve öğrencilerin sağlığa zararlı olmayan materyallerle çalışmasını sağlamak için yapılmıştır. Çalışmada kullanılacak örnekler Gazi Eğitim Fakültesi Biyoloji Eğitimi Ana Bilim Dalı Omurgalı Hayvanlar Sistematiği Laboratuvarında uzun yıllardır formaldehitte saklanan balık türlerinden farklı taksonları ayırt edebilecek şekilde seçilerek silikon plastinasyonu yöntemiyle plastine edilmiştir. Örnekler silikon plastinasyonu basamaklarını oluşturan fiksasyon, dehidrasyon, emdirme ve sertleştirme basamaklarından geçirilmiştir. Plastinasyon basamaklarının tamamlanma süresi kullanılan örneklerin büyüklüğüne bağlı olarak 1 hafta ile 1 ay arasında değişmiştir. Elde edilen plastinatlar alan uzmanları tarafından incelenmiş ve plastinat örneklerin sistematikte kullanılan tüm morfolojik özelikleri koruduğu belirlenmiştir. Ayrıca plastinatları kullanan öğrenci ve öğretim elemanlarının materyal hakkındaki görüşleri nitel veri toplama araçlarından yarı yapılandırılmış görüşme soruları ile değerlendirilmiştir. Alan uzmanları plastinat örnekleri ile çalışmanın; çalışma süresini uzattığını ayrıca örneklerin yıpranmadan uzun yıllar kullanılabileceğini bildirmişlerdir. Anahtar Kelimeler: Biyoloji eğitimi, plastinasyon, omurgalı hayvan, uzman görüşü.