Matematik Dersindeki Açık Uçlu Soruların Puanlanmasında Puanlayıcı Eğitiminin Puanlayıcı Davranışlarına Etkisi


ÖÇ U., KARAKAYA I.

Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, cilt.24, sa.2, ss.1183-1208, 2026 (TRDizin)

  • Yayın Türü: Makale / Tam Makale
  • Cilt numarası: 24 Sayı: 2
  • Basım Tarihi: 2026
  • Doi Numarası: 10.37217/tebd.1807444
  • Dergi Adı: Türk Eğitim Bilimleri Dergisi
  • Derginin Tarandığı İndeksler: TR DİZİN (ULAKBİM)
  • Sayfa Sayıları: ss.1183-1208
  • Gazi Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Bu çalışmanın amacı, 7. sınıf matematik dersi kazanımlarına göre oluşturulan açık uçlu soruların puanlanmasında puanlayıcı eğitiminin puanlayıcı davranışları üzerindeki etkisini incelemektir. Araştırma, denk olmayan kontrol gruplu ön test–son test deseni ile yürütülmüş olup araştırmanın çalışma grubunu 2022–2023 eğitim-öğretim yılında sekizinci sınıfta öğrenimine devam eden 65 ortaokul öğrencisi ve 20 matematik öğretmeni adayı oluşturmaktadır. Veriler, araştırmacı tarafından geliştirilen matematik başarı testi, bütünsel dereceli puanlama anahtarı ve puanlayıcı değerlendirme formu aracılığıyla toplanmıştır. Deney grubundaki puanlayıcılara dört haftalık puanlayıcı eğitimi verilmiş ve veriler çok yüzeyli Rasch modeli kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular, eğitim öncesinde hem deney hem de kontrol grubundaki puanlayıcıların katılık, cömertlik, halo etkisi ve merkeze eğilim davranışları sergilediklerini göstermiştir. Puanlayıcı eğitimi sonrasında bu davranışlar deney grubunda büyük ölçüde ortadan kalkmıştır. Sonuç olarak, puanlayıcı eğitiminin puanlayıcılar arasındaki tutarsızlıkları azalttığı ve ölçme sonuçlarının geçerlik ve güvenirliğine katkı sağladığı bulunmuştur. Bu bulgulardan hareketle, açık uçlu soruların puanlanmasında puanlama işlemi öncesinde puanlayıcılara puanlayıcı eğitimi verilmesi önerilmektedir.
The purpose of this study was to investigate the effect of rater training on rater behaviors in the rating of open-ended items based on seventh-grade mathematics curriculum outcomes. The study was conducted using a non-equivalent control group pre-test/post-test design. The participant group consisted of 65 eighth-grade secondary school students and 20 pre- service mathematics teachers during the 2022–2023 academic year. Data were collected through a mathematics achievement test developed by the researcher, a holistic rating rubric, and a rater evaluation form. Raters in the experimental group received a four-week rater training program, and the data were analyzed using the many facet Rasch model. The findings revealed that prior to the training, raters in both the experimental and control groups exhibited behaviors of severity, leniency, the halo effect, and a tendency toward central tendency. Following the rater training, these behaviors were largely eliminated in the experimental group. In conclusion, rater training was found to reduce inconsistencies among raters, thereby contributing to the validity and reliability of the measurement outcomes. Based on these findings, it is recommended that raters receive training before rating open- ended items.