Crataegus pseudoheterophylla Pojark.'ın Terapötik Potansiyelinin Aydınlatılması: Enzim İnhibitör ve Antioksidan Özellikleri

Bulut S., Orhan D. D.

Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi, cilt.29, sa.5, ss.1185-1193, 2026 (ESCI, TRDizin)

Özet

Crataegus (Rosaceae) türlerinin farklı kısımları geleneksel olarak çeşitli hastalıkların tedavisinde kullanılmaktadır. Bu türler üzerinde biyolojik aktivite çalışmaları olmasına rağmen, Crataegus pseudoheterophylla Pojark. üzerine yapılan araştırmalar oldukça sınırlıdır. Bu çalışmada, C. pseudoheterophylla metanolik yaprak ekstresinin antioksidan, antidiyabetik ve antiobezite aktivitelerini değerlendirilmiştir. Antidiyabetik ve antiobezite etkilerin araştırılmasında enzim (α-glukozidaz, α-amilaz ve pankreatik lipaz) inhibisyon test yöntemleri kullanılmıştır. Bu çalışmada ekstrenin toplam fenol (83.60 ± 2.63 mg GAE g-1 ekstre) ve toplam flavonoid (39.42 ± 0.71 mg QE g-1 ekstre) içerikleri ultraviyole (UV) spektroskopisi yöntemiyle belirlenmiştir. Araştırma sonuçları ekstrenin %82.88 ± 0.35’lik inhibisyonla güçlü 2,2-difenil-1-pikrilhidrazil (DPPH) radikal süpürücü aktiviteye sahip olduğunu göstermiştir. Ekstrenin pankreatik lipaz üzerinde inhibitör etkisi olsa da bu etki orlistata kıyasla zayıf kalmıştır (sırasıyla, %48.25 ± 1.10 ve %61.75 ± 2.87). Ekstre güçlü α-glukozidaz ve ılımlı α-amilaz enzim inhibitör aktivite göstermiştir (IC50 değerleri sırasıyla, 56.9 ± 0.87 µg mL-1 ve 153.8 ± 12.40 µg mL-1). Bu bağlamda, C. pseudoheterophylla yapraklarının güçlü antioksidan ve α-glukozidaz enzim inhibitör aktiviteye ve ılımlı α-amilaz enzim inhibitör etkiye sahip olduğu belirlenmiştir. Ekstre üzerinde yapılacak daha ileri çalışmaların antioksidan ve α-glukozidaz enzim inhibitör etkilere sahip yeni bileşiklerin tanımlanması açısından önemli olacağı sonucuna varılmıştır.
Different parts of Crataegus (Rosaceae) species have traditionally been used to treat various diseases. Although there are biological activity studies on these species, research on Crataegus pseudoheterophylla Pojark. is quite limited. This study evaluated the antioxidant, anti-obesity, and antidiabetic activities of the methanolic leaf extract of C. pseudoheterophylla. Enzyme inhibition tests (α-glucosidase, pancreatic lipase, and α-amylase) were used to investigate anti-obesity and antidiabetic effects. In this study, the total phenol (83.60 ± 2.63 mg GAE g-1 extract) and total flavonoid (39.42 ± 0.71 mg QE g-1 extract) contents of the extract were also determined by ultraviolet (UV) spectroscopy. Research results showed that the extract had strong 2,2-diphenyl-1-picrylhydrazyl (DPPH) scavenging activity with an inhibition of 82.88 ± 0.35%. Although the extract inhibited pancreatic lipase, the effect was weaker than that of orlistat (48.25 ± 1.10% vs. 61.75 ± 2.87%, respectively). The extract showed strong α-glucosidase and moderate α-amylase enzyme inhibitory activity (IC50 values were 56.9 ± 0.87 µg mL-1 and 153.8 ± 12.40 µg mL-1, respectively). In this context, it was determined that C. pseudoheterophylla leaves exhibited strong antioxidant and α-glucosidase inhibitory activity and a moderate α-amylase inhibitory effect. It was concluded that further studies on the extract would be important in identifying new compounds with antioxidant and α-glucosidase inhibitory effects.