Akademik Veri Yönetim Sistemi
Gelişimsel Gecikmelere Klinik Yaklaşım, Doç. Dr. Tuba ÇELEN YOLDAŞ, Editör, Türkiye Klinikleri Yayınevi, Ankara, ss.44-49, 2025
Kaba motor gelişim, merkezi sinir sisteminin olgunlaşmasıyla ilerleyen bir süreç olup baş kontrolü,
oturma, yürüme gibi büyük kas gruplarının kontrol edildiği becerileri kapsar. Motor gecikme, beklenen
zamanda bu becerilere ulaşamama olarak tanımlanır. Çocuklar 9, 18 ve 30 aylıkken
değerlendirilmelidir. Motor gecikme, sistemik hastalıkların bir bulgusu olabileceği gibi nütrisyonel eksikliklere,
gelişimsel koordinasyon bozukluğuna, serebral palsiye veya kas hastalıklarına bağlı olarak da
ortaya çıkabilir. Risk faktörleri, fizik muayene ve ilgili tetkikler ile değerlendirilir. Sistemik muayene ve
sonrasında ayrıntılı nöromotor muayene yapılmalıdır. Nöromotor muayene kranial sinirleri, kas gücünü,
tonusu, refleksleri ve duyuları içermelidir. Kırmızı bayrak belirtileri olan hastalar çocuk nöroloji uzmanına
yönlendirilmelidir. Temel tetkikler arasında tam kan sayımı, serum kreatinin kinaz, vitamin ve tiroid
fonksiyon testleri yer alır. Altta yatan nedenler için genetik ve nörogörüntüleme incelemeleri
gerekebilir. Kaba motor gecikme şüphesi olan çocuklar; detaylı ve ardışık muayenelerle incelenirken eş
zamanlı olarak fizyoterapi desteğine ihtiyaçları da değerlendirilmelidir.
Gross motor development is a process that progresses as the central nervous system matures
and includes skills that involve control of large muscle groups, such as head control, sitting and
walking. Motor delay is defined as the failure to achieve these skills at the expected time. Children should
be assessed at 9, 18 and 30 months of age. Motor delay may be a sign of a systemic disease, or may be
due to nutritional deficiencies, developmental coordination disorder, cerebral palsy or muscle diseases.
Risk factors are assessed by physical examination and relevant tests. A systemic examination should be
performed, followed by a detailed neuromotor examination including cranial nerves, muscle strength,
tone, reflexes and sensory assessment. Patients with red flag signs should be referred to a paediatric neurologist.
Basic investigations include a complete blood count, serum creatine kinase, vitamin levels and
thyroid function tests. Genetic and neuroimaging studies may be needed to identify underlying causes.
For any child with suspected gross motor delay, the need for physiotherapy support should be evaluated
during detailed and sequential examinations.