http://www.mektepligazete.com. , cilt.3, sa.4, ss.1-4, 2025 (Hakemsiz Dergi)
“Ötekileştirme”, Korkular
Üzerine Kurulur!
Dr. Öğr. Üyesi Mustafa KARAAĞAÇLI*
1.Ötekileştirmenin
Sosyolojisi
Ötekileştirmenin
farklı bakışlı anlamları olsa da güncelde sıkça rastlanılan haliyle;
“kendini ve grubunu öne çıkarıp
diğerlerini, kendine reva gördüğü haklardan mahrum bırakma girişimi olarak
kullanılıyor.
Her
nesneye ve özneye “yeni” diyen(!) kendileri bu güzelim Türkiye Coğrafyası’nda yeni özneli
olan tutucu ve kuşatmacı liberaller sosyo-ekonomik ve kültürel girişimlerinde ötekileştirmeyi “çıkarları ve
çıkarlarına uygun menfaatçilik” olarak görüyor ve yaşıyorlar.
Aslında sosyolojik olarak; “ötekileştiren”
diğerleriyle arasında duvarlar örendir. Tarihte bunun somutlandırılması Çin Seddi’nin dışında kalanları
öteki ve barbar diye nitelemesi gösterilebilir.
Bu göstermede seddin
dışındakiler tarımdan anlamaz görülürken, seddin dışındakiler de içindekileri
at ve oktan anlamaz görüp öteki kutba koymuşlardır.
2.Siyasal Ötekileştirmede; Özne ve Öteki
Ötekileştirme korkular
üzerine kurulduğundan siyasal otorite tarafından farklı reel politiklerle
kullanılır.
Michel Foucault ötekileştirmeyi, “güç ve bilgiyle” ilintilendirir.
O, özneyi, kendini pratik veya iktidar ilişkisi içinde
anlamlandıran bir varlık olarak görürken; ötekini, öznenin kendini tanımasını
ve konumlandırmasını sağlayan bir referans olarak değerlendirir.
Ötekileştirmeyle “daha güçlü veya daha iyi gösterme yapıldığından;
hiyerarşik olarak gücün bulunduğu yerde kalması sağlanır.
Siyasal ötekileştirmede,
ötekinin farklı olduğuna, yanlış düşündüğüne ve yanlış davrandığına, bu yüzden
de onunla uzlaşılamayacağına ait köşeli tavırlar vardır.
Çünkü;
· Ötekileştirmede,
yancı ve utangaç tavırla ait olunan grup yüceltirken; ötekiler alçaltılır.
· Ötekileştirmede, kendi
görüşünde olanlar değerliyken; diğerleri değerli görülmez ve kızılır.
· Ötekileştirmede, “değerli özne”
kendine reva gördüğü haklardan diğerlerini mahrum bırakır.
Bu nedenle;
· Öteki tanımına uyanlar, empati kuramadığı, kılişe şablonla
baktığı kişileri dışlar.
· Seçilmiş bu davranışla “insan olmadıkları” kolayca yargılanır.
· Sosyal yapıda, Hindistan’a özgü uygulanan kast sisteminin uygulamalarda ve sahada katı halleri görülür.