Bursa İli Uzun Dönem Meteorolojik Kuraklık Analizi

FAKI İ., PINARLIK M., SELEK Z.

Uluslararası Mühendislik Araştırma ve Geliştirme Dergisi, cilt.17, sa.1, ss.231-246, 2025 (TRDizin)

Özet

Kuraklık afeti medeniyetlerin temel sorunlarının merkezinde yer almaktadır. Yağış azlığı, yüksek sıcaklık, buharlaşmanın artması ile öncelikle meteorolojik kuraklık görülmektedir. Meteorolojik kuraklığı, tarımsal kuraklık ve son olarak da hidrolojik kuraklık takip etmektedir. Hidrometeorolojik zaman serileri, Hükümetler Arası İklim Değişikliği Paneli'ne göre iklim değişikliği etkisinin bir sonucu olarak özellikle son 30 yıldaki eğilimleri içermektedir. Bu çalışmada, Türkiye’nin 25 adet akarsu havzasından biri olan Susurluk Havzasının alt havzası olan Nilüfer alt havzası ile sınırları kesişen Bursa ili için kuraklık analizleri yapılmıştır. Analizlerde, 17116-Bursa istasyonu ve 17676-Uludağ istasyonunun 1967-2022 yılları arasındaki yağış verileri kullanılmıştır. Meteorolojik kuraklık yöntemlerinden Standartlaştırılmış Yağış İndisi (SYİ), Normalin Yüzdesi İndisi (NYİ) yöntemleri ile kuraklık analizleri yapılmıştır. Yapılan kuraklık analizleri ile; kuraklık tekerrür miktarı, kuraklık süresi, kuraklık şiddeti, kuraklık genliği değerleri hesaplanarak kurak evreler bulunmuştur. En fazla kuraklık yaşanan mevsimler tespit edilmiştir. Kuraklık analizleri sonucunda SYİ ve NYİ yöntemlerinin birbirleri ile uyumlu sonuçlar verdiği görülmüştür.
Drought disaster is at the center of fundamental problems of civilizations. Meteorological drought is observed primarily due to lack of precipitation, high temperatures, and increased evaporation. Meteorological drought is followed by agricultural and hydrological drought. Hydrometeorological time series include trends particularly over the last 30 years as a result of the impact of climate change according to the Intergovernmental Panel on Climate Change. In this study, drought analyses were conducted for Bursa province, which intersects with the Nilüfer sub-basin, which is in the Susurluk Basin, one of the 25 river basins of Turkey. In the analysis, precipitation data of 17116-Bursa and 17676-Uludağ stations between 1967-2022 were used. Drought analyzes were made using Standardized Precipitation Index (SPI) and Percent of Normal Index (PNI) methods. With the drought analyses, drought phases were found by calculating the amount of drought recurrence, drought duration, drought severity, and drought amplitude values. The seasons with the most drought were determined. As a result of the drought analyses, it was observed that the Standardized Precipitation Index (SPI) and Percent of Normal Index (PNI) methods gave compatible results with each other.