ARAPÇA ANA DİLİNE SAHİP ÖĞRENCİLERİN TÜRKÇE DİLBİLGİSİ ÖĞRENİRKEN KARŞILAŞTIKLARI GÜÇLÜKLER (ÜRDÜN ÖRNEĞİ)

Khaleel R. M., Özkan Ö.

Hacettepe Üniversitesi yabancı dil olarak Türkçe araştırmaları dergisi, sa.10, ss.51-69, 2026 (TRDizin)

Özet

Bu çalışma, öğrencilerin Türkçe dilbilgisi öğrenme sürecinde karşılaştıkları güçlükleri Ürdün örneği üzerinden karma bütüncül desen ışığında incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma nicel araştırma yaklaşımı esas alınarak yürütülmüş ve açık uçlu sorular aracılığıyla elde edilen nitel verilerle desteklenmiştir. Çalışma grubunu Ürdün’de Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenen toplam 54 öğrenci oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak dört dereceli Likert tipi ölçek ve açık uçlu sorulardan oluşan bir anket kullanılmıştır. Nicel veriler frekans (f) ve yüzde (%) değerleriyle analiz edilmiş; nitel veriler ise betimsel içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Araştırma bulguları, öğrencilerin özellikle dilbilgisi kurallarını anlama (%77,8), fiil çekimlerini doğru kullanma (%74,1), eklerin kullanımı (%75,9), sözdizimi (%68,5) ve ünlü uyumu (%64,8) alanlarında belirgin güçlük algısına sahip olduklarını göstermektedir. Buna karşılık öğrencilerin %81,5’i dilbilgisi konularının açık ve anlaşılır biçimde işlendiğini, %83,3’ü ise öğretmenden yeterli geri bildirim aldıklarını belirtmiştir. Bununla birlikte katılımcıların %79,6’sı, öğrencilerin dilbilgisi kurallarını gerçek kullanım bağlamlarında uygulayarak pekiştirmelerine imkân tanıyan uygulama temelli etkinliklere daha fazla ihtiyaç duyduklarını ifade etmiştir. Bu bulgular doğrultusunda, öğrencilere yönelik Türkçe dilbilgisi öğretiminde karşıtsal çözümleme yaklaşımının benimsenmesi ve uygulama ağırlıklı öğretim stratejilerinin güçlendirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
This study examines the difficulties encountered by students in learning Turkish grammar in the Jordanian context, using a mixed-methods approach. The research was conducted primarily using a quantitative design and supported by qualitative data obtained from open-ended questions. The study group consisted of 54 students learning Turkish as a foreign language in Jordan. Data were collected through a questionnaire that included a four-point Likert scale and open-ended items. Quantitative data were analysed using frequency (f) and percentage (%) statistics, while qualitative data were analysed through descriptive content analysis. The findings reveal that students experience considerable difficulties in understanding grammar rules (77.8%), correctly using verb conjugations (74.1%), suffixes (75.9%), syntax (68.5%), and vowel harmony (64.8%). Nevertheless, 81.5% of students stated that grammar topics were presented clearly, and 83.3% reported receiving sufficient feedback from their teacher. However, 79.6% emphasized the need for more application-based activities that enable students to reinforce grammar rules through real-life practice. Based on these findings, the study concludes that adopting a contrastive analysis approach and strengthening application-based teaching strategies are necessary in Turkish grammar instruction.