ROMATOİD ARTRİT VE DİZ OSTEOARTRİTİNDE DÖRT HAFTALIK EV TEMELLİ GÜÇLENDİRME PROGRAMININ KUADRİSEPS KAS MİMARİSİ ÜZERİNE ETKİLERİ: PİLOT BİR ÇALIŞMA

Creative Commons License

ö., günendi z., Gogus F.

Türk Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi (Online), cilt.37, sa.2, ss.125-135, 2026 (ESCI, TRDizin)

Özet

Amaç: Romatoid artrit (RA), diz osteoartriti (OA) ve sağlıklı bireylerde dört haftalık ev temelli güçlendirme programı sonrasında kuadriseps femoris (KF) kas mimarisinde meydana gelen değişiklikleri araştırmaktır. Yöntem: Bu prospektif, randomize olmayan pilot girişimsel çalışmaya 12 RA hastası, 12 diz OA hastası ve 13 sağlıklı kontrol dahil edildi. Kuadriseps ve hamstring kaslarını hedefleyen dört haftalık ev temelli egzersiz programı öncesinde ve sonrasında KF kas kalınlığı ve pennat açı ölçümleri ultrasonografi ile değerlendirildi. OA grubunda WOMAC ve Lequesne skorları, RA grubunda ise DAS28-CRP kullanıldı. Bulgular: Çalışmayı toplam 32 katılımcı tamamladı (11 RA, 11 OA ve 10 sağlıklı kontrol). Başlangıçta rektus femoris (RF) ve vastus medialis (VM) kas kalınlıkları sağlıklı kontrollerde hasta gruplarına göre anlamlı olarak daha yüksekti (sırasıyla p=0,030 ve p=0,036). Müdahale sonrasında RA grubunda VM, RF ve vastus intermedius (VI) kas kalınlıklarında; sağlıklı kontrollerde ise RF ve VI kas kalınlıklarında anlamlı artış gözlendi. Pennat açılar OA grubunda [vastus lateralis (VL), VM ve VI] ve sağlıklı kontrollerde (VL ve VM) anlamlı olarak arttı. OA grubunda WOMAC ve Lequesne skorları anlamlı düzeyde iyileşirken (her ikisi için p<0,001), RA grubunda DAS28-CRP skorlarında anlamlı değişiklik saptanmadı (p=0,481). Dört hafta sonunda gruplar arasında anlamlı fark saptanmadı. Sonuç: RA ve diz OA hastalarında RF ve VM kas kalınlıkları sağlıklı bireylere göre daha düşüktü. Her ne kadar bazı kas mimarisi parametrelerinde grup içi değişiklikler gözlenmiş olsa da, müdahale sonrası gruplar arasında anlamlı farklılık saptanmadı. Çalışmanın pilot niteliği ve sınırlı örneklem büyüklüğü nedeniyle bu bulgular dikkatle yorumlanmalıdır.
Purpose: To investigate changes in quadriceps femoris (QF) muscle architecture following a four-week home-based strengthening program in patients with rheumatoid arthritis (RA), knee osteoarthritis (OA), and healthy controls. Methods: This prospective, non-randomized pilot intervention study included 12 patients with RA, 12 patients with knee OA, and 13 healthy controls. Ultrasonographic measurements of QF muscle thickness and pennation angle were obtained before and after a four-week home-based exercise program targeting the quadriceps and hamstring muscles. Functional outcomes were assessed using Western Ontario and McMaster Universities Osteoarthritis index (WOMAC) and Lequesne scores in OA and Disease Activity Score in 28 joints with C-reactive protein (DAS28-CRP) in RA. Results: Thirty-two participants completed the study (11 RA, 11 OA, and 10 healthy controls). At baseline, rectus femoris (RF) and vastus medialis (VM) thicknesses were significantly greater in healthy controls than in patient groups (p=0.030 and p=0.036, respectively). Following the intervention, significant increases in VM, RF, and vastus intermedius (VI) thickness were observed in the RA group, whereas RF and VI thickness increased in healthy controls. Pennation angles increased significantly in the vastus lateralis (VL), VM, and VI muscles in the OA group and in the VL and VM muscles in healthy controls. WOMAC and Lequesne scores improved significantly in OA (both p<0.001), whereas DAS28-CRP did not change significantly in RA (p=0.481). No significant between-group differences were detected after four weeks. Conclusion: RF and VM thicknesses were lower in patients with RA and knee OA than in healthy individuals. Although significant within-group changes were observed, no significant between-group differences were detected following the intervention. Given the exploratory nature and limited sample size of this pilot study, these findings should be interpreted with caution.