3-5 YAŞ ÇOCUĞU OLAN EBEVEYNLERİN EBEVEYNLİK STİLLERİ İLE EBEVEYNLİK ÖZ DÜZENLEME BECERİLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİ

Creative Commons License

ŞALLI İDARE F., Ozcelik P. D. A. D. O.

Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, cilt.35, sa.0, ss.1-18, 2026 (TRDizin)

Özet

Ebeveynlik stilleri, çocuğun duygusal, sosyal, bilişsel ve davranışsal gelişimini şekillendiren en önemli faktörlerden biridir. Ebeveynlerin çocuklarına karşı sergilediği disiplin anlayışı, ilgi, sıcaklık ile yönlendirme biçimi, çocuğun öz düzenleme, özgüven, akademik başarı ve sosyal ilişkiler gibi temel becerilerini doğrudan etkilemektedir. Çocukların sağlıklı gelişimini etkileyen diğer bir kritik faktör ise ebeveynlerin öz düzenleme becerileridir. Öz düzenleme becerileri yüksek olan ebeveynler, daha olumlu ebeveynlik uygulamaları sergileyerek çocuklarının sağlıklı gelişimine ve aile dinamiklerinin güçlenmesine katkıda bulunmaktadır. Bu çalışmanın temel amacı, 3-5 yaş çocuğu olan ebeveynlerin öz düzenleme becerileri ile ebeveynlik stilleri arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Araştırmada nicel araştırma deseninden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Çalışma, 314 ebeveynin katılımıyla gerçekleştirilmiş olup, veri toplama araçları olarak “Çok Boyutlu Ebeveynlik Stillerini Değerlendirme Ölçeği” ve “Ebeveyn Olarak Ben: Ebeveynlik Öz Düzenleme Ölçeği” kullanılmıştır. Bulgular, ebeveyn öz düzenleme becerilerinin olumlu ebeveynlik stilleri ile pozitif yönde anlamlı, olumsuz ebeveynlik stilleri ile ise negatif yönde anlamlı bir ilişkiye sahip olduğunu ortaya koymuştur. Demografik değişkenlerden, ebeveyn yaşı ve çocuğun okul öncesi eğitim kurumuna gitme durumunun ebeveynlik stilleri ve ebeveynlik öz düzenleme becerileri üzerinde etkili olduğu, bunun yanında ebeveynlerin eğitim düzeyi, sahip oldukları çocuk sayısı ve ekonomik durumlarının da ebeveynlik stilleri üzerinde anlamlı bir etkisi olduğu bulunmuştur.
Parenting styles are among the most significant factors shaping children's emotional, social, cognitive, and behavioral development. The way parents exercise discipline, show affection and warmth, and guide their children directly influences their self-regulation skills, self-confidence, academic success, and social relationships. Another critical factor affecting children's healthy development is parents' self-regulation skills. Parents with higher self-regulation abilities tend to adopt more positive parenting practices, contributing to their children's well-being and strengthening family dynamics. This study examines the relationship between self-regulation skills and parenting styles among parents of children aged 3-5. The study employed a quantitative research design using the relational survey model. Data were collected from 314 parents through two instruments:"Multidimensional Assessment of Parenting Scale" and the "Me as a Parent: Parenting Self-Regulation Scale." Findings revealed a significant positive relationship between parental self-regulation and positive parenting styles, while a negative relationship was observed with negative parenting styles. Additionally, parental age and children's preschool attendance influenced both parenting styles and parental self-regulation skills. Parents' education level, number of children, and economic status also had significant effects on parenting styles. These findings highlight the importance of self-regulation in shaping parenting behaviors and suggest that demographic factors contribute to variations in parenting approaches.