COVID-19 hastalarında trakea ve bronşların 3-boyutlu rekonstrüksiyon yöntemiyle değerlendirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, -, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Ayşe ERKAYA
Danışman: Zafer Kutay Coşkun
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:2019 yılının Aralık ayından bu yana, şiddetli akut solunum sendromu koronavirüs 2 (SARS-CoV-2) olarak bilinen yeni bir koronavirüs tespit edilmiştir. Bu virüsün neden olduğu hastalık, Dünya Sağlık Örgütü tarafından COVID-19 olarak adlandırılmıştır. Bu çalışmanın amacı; COVID-19 hastalarının göğüs BT taramalarından elde edilen 3-boyutlu rekonstrüksiyon görüntülerini kullanarak, trachea ve bronchus'larında meydana gelen değişikliklerin değerlendirilmesidir. Çalışmaya; 18 yaşından büyük 90 yaşından küçük 150 COVID-19 hastası ile kontrol grubu olarak aynı yaş aralığında, 150 birey dahil edildi. COVID-19 hastaları; yaşa, cinsiyete ve toplam akciğer şiddet skoruna göre yok (grade 0), hafif (grade 1), orta (grade 2) ve şiddetli (grade 3) olarak gruplandırılıp, trachea ve bronchus'larda meydana gelen değişiklikler değerlendirildi. Çalışmamızda, trachea ve bronchus'ların içindeki hava rekonstrükte edilerek trachea ve bronchus'ların lümen ölçümleri yapılmıştır. Bu nedenle havayolu duvarında kalınlaşma ve/veya mukus birikimi olduğu durumlarda, çalışmada ölçülen kesit alanı, çevre ve çap ölçümlerinin daralması beklenir. Grade 1 COVID-19 hastalarında; trachea'nın birinci seviyesindeki (incisura jugularis'in en üst noktası hizası) çevre ve transvers çap ölçümlerinde daralma tespit edildi. Bununla birlikte, grade 3 COVID-19 hastalarında; bronchus lobaris superior dexter'in proksimal seviyesindeki kesit alanı, daha dar bulundu. Grade 1 ve grade 3 COVID-19 hastalarının aynı seviyedeki çevre ölçümünün ise daha dar olduğu tespit edildi. Aynı seviyedeki çap ölçümlerinin ise grade 1, grade 2 ve grade 3 COVID-19 hastalarında daha dar olduğu tespit edildi. Bronchus lobaris medius'un proksimal seviyesindeki kesit alanı ve çevre ölçümleri; grade 3 COVID-19 hastalarında, grade 2 ve kontrol grubuna göre daha dar bulundu. Bronchus lobaris inferior sinister ölçümlerinde ise grade 2 COVID-19 hastalarının tüm ölçümlerinin, daha dar olduğu tespit edildi. Bununla birlikte kadın COVID-19 hastalarında, bronchus principalis sinister'in proksimal seviyesindeki ön-arka çap ölçümünün, daha dar olduğu tespit edildi. COVID-19 hastalarında, her iki akciğer için de akciğer tutulum şiddeti arttıkça kendi tarafındaki subkarinal açının değişip değişmediğini araştırdığımızda, anlamlı herhangi bir korelasyon tespit edilmedi. Yine bu çalışmada, COVID-19 hastalarının akciğerlerindeki tutulum bölgeleri ve tutulan lop sayısı da yaşa, cinsiyete ve akciğer tutulum şiddetine göre değerlendirildi. Yaptığımız literatür taramasında, COVID-19 hastalarının trachea ve bronchus'larını 3-boyutlu rekonstrüksiyon yöntemi ile değerlendiren bir çalışmaya rastlanmamıştır. Bu nedenle çalışmamızın, literatüre katkı sağlayacağı düşüncesindeyiz. Anahtar Kelimeler: COVID-19, trakea, bronş, 3-boyutlu rekonstrüksiyon, bilgisayarlı tomografi (BT), morfometri