Radyolojik olarak osteoartrit bulgusu gösteren hastaların temporomandibuler eklem bölgesine ait konik ışınlı bilgisayarlı tomografi görüntülerinin histogram ve fraktal analiz yöntemiyle değerlendirilmesi
Tezin Türü: Diş Hekimliğinde Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Diş Hekimliği Fakültesi, Klinik Bilimler, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖMER ONUR GÜMÜŞ
Danışman: Kahraman Güngör
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Temporomandibular eklem (TME), mandibular kondil ile temporal kemik arasında yer alan, vücuttaki en karmaşık eklemlerden biridir. Osteoartrit (OA) ise özellikle kuvvet taşıyan vücut eklemlerinde gözlenebilen yaygın bir kas-iskelet sistemi hastalığıdır. Temporomandibuler Eklem Osteoartrit (TME-OA) 'nın radyografik bulguları; yüzey erozyonu, osteofit, generalize skleroz, subkortikal kist ve serbest kalsifiye cisimler nedeniyle oluşan kondildeki deformasyondur. Radyolojik TME-OA bulgusu mevcut hastaların, morfolojik kemik değişikliklerinin incelendiği çalışmalarda, ilgi gören parametrelerden biri fraktal analiz (FA)'dir, diğeri ise histogram analizi (HA) 'dir. Çalışma maksilla ve mandibulanın tümünün görüntülendiği, 160x92 cm FOV'a sahip, 90 kVp, 8 mA, 13.5 sn, 0.4 mm3 voksel boyutlu Konik Işınlı Bilgisayarlı Tomografi (KIBT) görüntülerinin retrospektif olarak arşiv incelenmesi ile yapıldı. Çalışmaya dahil edilen 90 hastanın kondilleri, TME-OA'nın tek taraflı ve çift taraflı gözlenmesi, hiç gözlenmemesine göre üç gruba ayrılarak incelendi. FA, Image j (1.53) programı kullanılarak yapılan bir geometrik şekil analizidir. Histogram, görüntüdeki piksellerin grilik miktarını gösteren sayısal bir değerdir. Fraktal analiz ve histogram analizi için mandibular kondillerin en geniş olduğu koronal kesitler seçildi ve görüntüler TIFF formatında kaydedildi. Analiz ölçümlerinde 20x20 ROİ alanı seçildi ve bu alanın medullar kemik sınırlarında kalmasına özen gösterildi. Seçilen alan üzerinden Fraktal ve Histogram analizleri yapıldı ve istatistiksel olarak değerlendirildi. Tek taraflı etkilenmiş grupta; etkilenmiş kondillerin Fraktal değeri etkilenmemiş kondillerin Fraktal değerinden istatistiksel olarak anlamlı şekilde düşük bulundu. Tek taraflı etkilenmiş grupta, etkilenmiş kondil Fraktal değeri- etkilenmemiş kondil Fraktal değeri istatistiksel olarak anlamlı negatif sonuç verdi. Tek taraflı etkilenmiş grupta; etkilenmiş kondil Histogram analizi değeri- etkilenmemiş kondil Histogram analizi değeri istatistiksel olarak anlamlı negatif sonuç verdi. Çalışmamızda; hasta yaşı arttıkça OA görülme sıklığı artarken, hasta yaşları ile etkilenmiş Fraktal değer arasında istatistiksel olarak zayıf düzeyde negatif anlamlı ilişki belirlendi. Çalışmamızın amacı; KIBT görüntüleri üzerinden radyolojik OA bulgusu olan ve olmayan olarak sınıflandırılan TME'lerde, kondilin trabeküler yapısının FA ve HA yöntemleri ile incelenerek, OA'nın kemikte neden olduğu muhtemel niceliksel değişimleri belirlemektir.