DENEYSEL ALZHEİMER HASTALIĞI MODELİ OLUŞTURULAN YAŞLI SIÇANLARDA TAURİN ÖN TAKVİYESİNİN KALP VE PLAZMA AMİLOİDOGENİK PROTEİN DÜZEYLERİNE (TRANSTİRETİN, Aβ 1-42), PLAZMA METAL KATYON DÜZEYLERİNE VE BEYİN LRP-1 DÜZEYLERİNE ETKİSİ
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Temel Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ESRA TEKİN
Danışman: Sibel Dincer
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada intraserebroventriküler Aβ 1-42 uygulamasıyla Alzheimer hastalığı modeli oluşturulan yaşlı sıçanlarda plazma TTR, Aβ 1-42 ve metal katyon (Fe, Cu, Zn, Mn) düzeylerini tespit ederek bu parametrelerin Alzheimer hastalığı için kan bazlı bir biyobelirteç olarak kullanılıp kullanılamayacağını değerlendirmek amaçlanmıştır. Beyin LRP-1 düzeyi tespiti ile TTR'nin Aβ 1-42 taşıma mekanizması hakkında bilgi edinmek istenmiştir. Ayrıca kalp TTR ve Aβ 1-42 düzeyleri de ölçülerek kalp ve beyin amiloidozu arasındaki ilişkinin araştırılması amaçlanmıştır. Ayrıca ölçülen bütün parametreler üzerinde taurin ön takviyesinin olası olumlu etkisi görülmek istenmiştir. Çalışmamızda 30 adet 28±2 aylık Wistar albino cinsi erkek sıçan kontrol, sham, Aβ 1-42, taurin ve taurin + Aβ 1-42 olmak üzere n=6 olacak şekilde 5 gruba ayrılmıştır. Taurin ve taurin + Aβ 1-42 gruplarındaki sıçanlara içme suyuna karıştırılarak 1000 mg/kg/gün taurin ön takviyesi yapılmıştır. Daha sonra Aβ 1-42 ve taurin + Aβ 1-42 gruplarına isv Aβ 1-42 enjeksiyonu yapılarak Alzheimer hastalığı modeli oluşturulmuştur. 2 haftalık bekleme sürecinin ardından hayvanlar anestezi altında feda edilmiştir. Çalışmamızda plazma metal katyon düzeyleri ICP-MS yöntemiyle, plazma ve kalp TTR ile Aβ 1-42 düzeyleri elisa kit aracılığı ile spektrofotometrik yöntem kullanılarak, beyin dokusu LRP-1 düzeyleri ise western blot deneyi ile tespit edilmiştir. Verilerin analizi için Kruskal Wallis testi ve sonrasında post-hoc Bonferroni düzeltmeli Mann Whitney U testi kullanılmış, p<0.05 anlamlı kabul edilmiştir. Bulgularımıza göre plazma bakır, kalp Aβ 1-42, kalp TTR ve beyin LRP-1 düzeyleri Alzheimer hastalığı modeli oluşturulan Aβ 1-42 grubunda azalmış olarak tespit edilmiştir (p<0.05). Plazma demir, çinko, mangan düzeyleri açısından ve plazma TTR ile Aβ 1-42 düzeyleri açısından gruplar arasında anlamlı farklılık bulunmamıştır. Değerlendirilen bu parametrelerin Alzheimer hastalığı için biyobelirteç olarak kullanım potansiyelinin olduğu ancak standardize edilmesi için bu konuda daha çok çalışmaya ihtiyaç olduğu sonucuna varılmıştır. Taurin amino asidi ise kalp TTR düzeyini koruyarak, kalp Aβ 1-42 düzeyini düşürerek, beyin LRP-1 düzeyini artırarak ayrıca plazma bakır dengesizliğini de bir miktar normal düzeye getirerek Alzheimer hastalığı üzerinde olumlu etkiler göstermiştir. Anahtar Kelimeler: Alzheimer hastalığı, taurin, transtiretin, LRP-1, metal katyonlar