Mecmû'a-i eş'âr inceleme-metin (Hırvatistan ilimler ve sanatlar akademisi arşivi 0846)

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÖZLEM BATĞI

Danışman: YAŞAR AYDEMİR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Tezimizin konusu olan eser, 19. yüzyılda tertip edilmiş olması kuvvetle muhtemel olan Mecmû'a-i Eş'âr isimli seçme şiirler mecmuasıdır. Mecmû'a-i Eş'âr Hırvatistan İlimler ve Sanatlar Akademisi Arşivi'nde 0846 numarada kayıtlıdır. Eserin mürettibi belli değildir. Eserde 224 adını/mahlasını bildiğimiz ve 122 de kimliğini tespit edemediğimiz toplam 346 şaire ait 918 şiir/şiir parçası yer almaktadır. Eserde yoğun olarak matla, beyit, gazel ve tahmisler yer almaktadır. Eserde bahariyye, mektup, tarih ve vasiyyetname örnekleri de mevcuttur. Mecmua 14.-19. yüzyıllar arasında yaşamış şairlerin şiirlerini ihtiva etmektedir. Seçilmiş şiirlerin büyük çoğunluğu 18. yüzyıla aittir. Eser pekçok nazire şiiri ihtiva ediyor olması bakımından önemlidir. Eserde müstakil bir bölüm olarak özel başlıklarla belirtilmiş Sultan Süleyman döneminde Bağdat, Bursa, Edirne ve İstanbul'da yaşamış şairlerin, matla ve beyitleri bulunmaktadır. Mecmuada, adına biyografik kaynaklarda rastlamadığımız şairler; şairlerin eserlerinde yer almayan şiirler de yer almaktadır. Çalışmada sırasıyla mecmua ve mecmua geleneği hakkında bilgiler verildikten sonra eserin tertip hususiyetleri göz önüne alınarak tanıtımı yapılmıştır. Mecmuanın içeriği ile ilgili bilgiler mecmualar üzerine yapılan araştırmalar ışığında değerlendirilmiştir. Mecmuanın literatüre katkıları ve edebiyat tarihindeki yeri ortaya konulmuştur. Mecmuanın çeviriyazılı metni verilmiş ve özel adlar dizini yapılmıştır.