Makedonya-Avrupa Birliği ilişkileri


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2012

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Ebrar İbraimi

Özet:

Avrupa Birliği 80'lı yılların sonuna kadar Balkan ülkelerini AB'nin dışında tutmuştur. Ancak Yugoslavya'nın dağılması ve Soğuk Savaş sonrası dönemde ortaya çıkan yeni dünya düzeni çerçevesinde, devletler ve uluslararası örgütler, kendilerini yeni düzene uyum sağlayacak şekilde değiştirme gayreti içerisine girmişlerdir. 90'lı yılların başında Avrupa kıtasında yaşanan savaşlar ve Balkan ülkelerinin bağımsızlıklarını kazanması ile Avrupa Birliği'nin bu bölgeye yönelik yeni bir politika oluşturma ihtiyacı duyulmuştur. AB, öncelikle kendi kıtasında ülkelerin ekonomi alanında olduğu kadar dış politika alanında da aktif rol almıştır. Avrupa Birliği'nin varlığına anlam kazandıran bir diğer unsur da genişleme olarak görülmektedir. AB 2004 yılına kadar beş genişleme aşaması geçirmiştir. 2007'de Bulgaristan ve Romanya'yı da içine alarak altıncı defa genişlemiş olacaktır. Bu çerçeveden bakıldığında, Selanik Zirvesi sonrasında Makedonya ve diğer Güneydoğu Avrupa ülkeleri de AB'nin genişleme kapsamına girmiştir. Bu kapsamda çalışmanın birinci bölümünde, "Makedonya'nın Avrupa Birliği ile İlişkilerinin Tarihçesi" başlığı altında Makedonya'nın kısa bir tarihçesi, jeopolitik konumu ve 1991 'de bağımsızlık sonrası geçen zaman içerisinde, Makedonya'nın siyasi, sosyal ve ekonomik yapısının gelişimi, Makedonya'nın Avrupa Birliği ile ilişkileri ve Avrupa entegrasyonunda yer alma stratejisine yönelik sürece nasıl girdiğini ve Birliğin Makedonya'ya sağladığı yardımlar ele alınmıştır. Bunların yanında özellikle, Makedonya'nın Avrupa Birliği ilişkilerinde temel hukuk altyapısını oluşturan istikrar ve Ortaklık Anlaşması ele alınmıştır. Ayrıca, Yugoslavya'nın parçalanması ve iç savaş sonrası Makedonya'nın yaşadığı güvenlik sorunu da ele alınmaktadır. 133 Çalışmanın ikinci bölümünde, 1989 sonrası gelişen olaylar çerçevesinde AB'nin genişlemesi ele alınmış, eş zamanlı olarak ilerleyen Makedonya-AB ilişkilerine değinilmiştir. Bu çerçevede ele alınan en önemli gelişmeler olarak 2003 yılında Selanik Zirvesi'nde Makedonya'nın aday adayı gösterilmesi ve Makedonya'nın gerçekleştirdiği tam üyelik başvurusu ve sonrası gelişen olaylar ele alınmıştır. Bunun yanında Makedonya-AB ilişkilerinin tam üyelik başvurusu sonrası gelişimi üzerinde durulmuştur.