Titanyum alaşım yüzeyinde luteolinin LPS ile indüklenmiş SAOS-2 hücreleri üzerinde etkilerinin incelenmesi
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Diş Hekimliği Fakültesi, Klinik Bilimler, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TUNA DEMİR
Danışman: SÜHAN GÜRBÜZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Peri-implantitis tedavisinde temel hedef, mikrobiyal biyofilmin eliminasyonu ve inflamasyonun kontrol altına alınmasıdır. Bu amaçla mekanik debridmana ek olarak antiseptikler, antibiyotikler, lazer sistemleri ve probiyotikler kullanılmakla birlikte; antibiyotik direnci, implant yüzey hasarı riski, uzun dönem başarının sınırlı olması nedeniyle yeni biyolojik ajanlara ilgi artmaktadır. Flavonoidler; antiinflamatuar, antioksidan ve konak yanıtını modüle edici özellikleriyle öne çıkmaktadır. Bu tez çalışmasında, periimplantitisin cerrahi olmayan tedavisine ek olarak flavonoid grubundan luteolinin etkinliğinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışma luteolinin titanyum yüzeyde antiinflamatuar ve antijelatinaz etki gösterebileceği ve erken kemik mineralizasyonunu destekleyebileceği hipotezine dayanmaktadır. Bu doğrultuda Grade V titanyum diskler üzerinde kültüre edilen osteoblast benzeri hücreler (Saos-2) kullanılarak in vitro peri-implantitis modeli oluşturulmuş; indüksiyon için Porphyromonas gingivalis kaynaklı lipopolisakkarit (LPS) kullanılmıştır. Çalışma; kontrol grubu, yalnızca LPS, yalnızca luteolin ve hem LPS hem de luteolinin birlikte uygulandığı dört gruptan oluşturulmuştur. Hücresel canlılık WST-8 testi ile değerlendirilmiş, luteolin için IC₅₀ değerleri ve apoptoz analizleri Annexin V/PI yöntemi ile akım sitometrisi aracılığıyla belirlenmiş ve osteoblastların hücre morfolojisi Taramalı Elektron Mikroskobu (SEM) ile incelenmiştir. İnflamasyon, doku yıkımı ve kemik metabolizmasını değerlendirebilmek amacıyla IL-6, IL-1β, TNF-α, IL-18, MMP-2, MMP-9, TIMP-1, TIMP-2, alkalen fosfataz (ALP) ve Tip 1 kolajen düzeyleri ELISA yöntemiyle incelenmiştir. Gruplar arası karşılaştırmalar iki yönlü varyans analizi ile Tukey çoklu karşılaştırma testi kullanılarak analiz edilmiştir. Luteolinin sitotoksik olmayan konsantrasyonu Saos-2 hücrelerinde hücre canlılığını %90'ın altına düşürmeyen en yüksek doz (5 µM) olarak belirlenmiştir. Luteolinin LPS ile indüklenen Saos-2 hücre ekstratlarında, IL-6, IL-1β, IL-18, TNF-α, MMP-2, MMP-9 sitokin düzeylerini istatistiksel olarak anlamlı düzeyde azalttığı (p<0,05), TIMP-1, TIMP-2, ALP ve tip 1 kolajen seviyelerini ise anlamlı düzeyde artırdığı gösterilmiştir (p<0,05). SEM görüntülerinde LPS ile uzantılarını kaybeden ve morfolojisi değişen hücrelerin luteolin varlığında morfolojilerini korudukları gözlenmiştir. Bu tez kapsamında kullanılan modelin, implant yüzeyi-hücre etkileşimlerinin değerlendirilmesi ve peri-implant hastalıkların in vitro koşullarda taklit edilmesi açısından uygun ve güvenilir bir sistem olduğu gösterilmiştir. Ayrıca, titanyum varlığında luteolinin, osteoblast benzeri hücrelerde sitotoksik etki oluşturmaksızın proinflamatuar sitokin ekspresyonunu baskıladığı ve doku yıkımından rol oynayan enzimleri düzenleyerek mevcut kolajen yapının korunmasına katkı sağlayabileceği gösterilmiştir.