Trafik Kaza Maliyetlerinin Modellenmesi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, -, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÖMER UYURCA

Danışman: Ebru Arıkan Öztürk

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, trafik kazalarının neden olduğu ekonomik kayıpları belirlemek üzere, Türkiye'de 2018-2024 yılları arasında meydana gelen trafik kazalarına ilişkin toplam maliyetler; doğrudan (direkt) maliyetler (tıbbi maliyetler, araç hasar maliyeti, sigorta maliyeti, yol ve çevre maliyeti, mahkeme maliyeti, idari maliyetler) ve dolaylı (endirekt) maliyetler (ölüm kaynaklı üretim kaybı, engellilik nedeniyle üretim kaybı, hafif ve ağır yaralanmalar nedeniyle üretim kaybı, insan maliyeti (yaşam kalitesi kaybı), geçici ve kalıcı iş göremezlik bakım maliyeti) olmak üzere 11 farklı maliyet kalemi kapsamında analiz edilerek hesaplanmıştır. Çalışmada, literatürde yer alan insan sermayesi, temel kural, değer transferi maliyet hesaplama yaklaşımlarından faydalanılmış olup, trafik kazası nedeniyle meydana gelen ekonomik kayıpların, 2018 yılı için Gayri Safi Yurtiçi Hasıla'nın (GSYİH) %2,29'una, 2019 yılı için %2,15'ine, 2020 yılı için %1,85'ine, 2021 yılı için %2,20'sine, 2022 yılı için %2,14'üne, 2023 yılı için %2,24'üne ve 2024 yılı için ise %2,35'ine karşılık geldiği bulgulanmıştır. Çalışmada ayrıca, Visual Basic for Applications (VBA) programlama dili kullanılarak oluşturulan ve Microsoft Excel altyapısı üzerinde çalışan Trafik Kazası Maliyeti Hesaplama Modülü (TRAKAM) geliştirilmiştir.