Çocuk yoğun bakım ünitesinde ventilatör ilişkili olay ve ventilatör ilişkili pnömoni durumlarının karşılaştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BENGİSU BAYKARA
Danışman: HASAN TEZER
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Çocuk Yoğun Bakım Ünitesinde Ventilatör İlişkili Olay ve Ventilatör İlişkili Pnömoni Durumlarının Karşılaştırılması Giriş: Ventilatör ilişkili pnömoni (VİP) yoğun bakım ünitesinde görülen ikinci en sık enfeksiyondur. 48 saat ve daha uzun süreli mekanik ventilasyonda kalan hastalarda görülen pnömoni kliniği VİP olarak adlandırılır. Literatüre yansıdığı kadarı ile en sık görülen VİP etkenleri Pseudomonas aeuriginosa ve Acinetobakter baumani'dir. CDC, günümüzde kullanılan VİP kriterlerinin sürveyans için özgül ve duyarlı olmadığını düşünerek olası ve kuvvetle olası VİP için yeni sürveyans kriterleri geliştirmiştir. Bu yeni stratejiye göre VİO ve bunun 3 basamağı olan VİD, EBVİK, olası veya kuvvetle olası VİP terimleri tanımlanmış ve VİO için sürveyans tanımlama algoritması hazırlanmıştır. VİO, mekanik ventilasyon yapılan hastalarda stabil kalınan bir dönemden sonra ventilasyon desteğinde artış olması üzerine geliştirilen objektif bir tanımlamadır. Amaç: Ventilatör ilişkili pnömoni ve VİO kriterlerine göre hastaları yeniden gözden geçirerek sürveyans belirlemek, VİP tanılı hastalarda etken mikroorganizmaları ve antibiyogramlarını ortaya koymak ve ayrıca erken ve geç VİP hastalarında mortalite açısından fark olup olmadığını tespit etmektir. Erken başlangıçlı ve geç başlangıçlı VİP'leri etken ve antibiyoterapi açısından ayırt ederek mortaliteye olan etkisini gözlemlemektir. Gereç ve Yöntem: Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Çocuk Yoğun Bakım Ünitesinde 2014-2021 yılları arasında mekanik ventilatör tedavisi alırken 108 ETA kültürlerinde üreme olması sonucu Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Enfeksiyon Kontrol Komitesi tarafından VİP kabul edilen ve Çocuk Enfeksiyon Hastalıkları tarafından takip edilen hastaların VİO tanımına uygunlukları araştırılmıştır. Hastaların yaş, cinsiyet, birincil tanıları, entübasyon günü alınan tam kan sayımı WBC değerleri ve nötrofil yüzdeleri, CRP değerleri ve ETA kültürü gram wright ve kültür üreme sonuçları, PEEP ve FİO2 değerleri; VİP tanısı alınan güne ait tam kan sayımı WBC değerleri ve nötrofil yüzdesi, CRP değerleri, ETA kültürü gram wright ve kültür üreme sonuçları, PEEP ve FİO2 değerleri taranmıştır. Hastaların VİP tanısı aldığı güne ait ETA kültürlerinin antibiyogramları çıkarılmıştır. Bulgular: Hastaların 65(%69)'i erkek, 30(%31)'u kızdır. En sık görülen primer tanı 28 (%30) hastada görülen nörolojik hastalıktır. Hastaların ortalama yaşı 61 aydır. Hastalar en az 2 gün, en fazla 93 gün mekanik ventilatörde izlenmiştir. Elde edilen bulgulara göre 40 (%44) hastada ölüm gerçekleşmiştir, 51 (%56) hasta hayatta kalarak taburcu edilmiştir. VİP tanısı alan hastaların 33 (%38)'ü VİO tanımına uymuştur, 55 (%62) hasta VİO tanımı karşılamamıştır. VİP kabul edilen hastaların 36 (%40)'sı erken VİP, 54 (%60)'ü geç VİP olduğu görülmüştür. Ölüm görülen grubun yaş ortalamasının (1,45±0,50 ay), ölüm görülmeyen grubun yaş ortalamasından (1,24±0,43 ay) daha yüksek olduğu görülmüştür. Ölüm görülen grubun CRP ortalamasının (60,05±90,02) ölüm görülmeyen grubun ortalama değerinden (30,05±39,52) daha yüksek olduğu görülmüştür. Yoğun bakım ünitemizde ex olan VİP hastalarının %5,2'sinde gram pozitif etken, %94,8'inde ise gram negatif etken görülmüştür. VİP tanısı alınan günkü WBC değeri, ölüm görülmeyen grubun ortalamasının, ölüm görülen gruptan daha yüksek düzeyde olduğu saptanmıştır. Ventilatör ilişkili pnömoni tanısı alınan gün CRP değeri ise ölüm görülen grubun ortalama düzeyinin, ölüm görülmeyen grubun ortalamasından, daha yüksek düzeyde olduğu saptanmıştır. VİP tanısı almadan önceki ve aldıktan sonraki FiO2 değerlerine bakıldığında ölüm görülen grupta, ölüm görülmeyen gruba göre daha yüksek ortalama değerlere sahip olduğu görülmüştür. Yoğun bakım ünitemizde VİP nedenli ex olan hastaların ETA kültürlerinde en sık Pseudomonas aeruginosa izole edilmiştir. Ventilatör ilişkili olay tanımını karşılayan grubun yaş ortalamasının (1,33±0,48 ay), VİO tanımına uymayan grubun yaş ortalamasından (1,29±0,46 ay) daha yüksek olduğu görülmüştür. Hastaların entübe oldukları gün alınan WBC ile VİP kabul edildikleri gün alınan WBC arasındaki fark ile VİO durumu arasındaki ilişki istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. VİP kabul edilen hastalardan alınan ETA kültür üremesi değişkeni ile VİO arasında alt grup analizi yapıldığında, Serratia marcescens üremesi olanlarda Acinetobacter baumannii üremesi olanlara oranla VİO durumunun daha yüksek olduğu ve istatistiksel olarak da anlamlı olduğu görülmüştür(p=0,024, p<0,05). Hastaların entübe oldukları gün alınan CRP ile VİP kabul edildikleri gün alınan CRP arasındaki fark ile VİO durumu arasındaki ilişki istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. VİO tanımına uyan grupta CRP artışının daha çok olduğu görülmüştür. Erken tip VİP tanısı alan hastalarda da geç tip VİP tanısı alan hastalarda da en sık Pseudomonas aeruginosa izole edilmiştir. Hastanemiz ÇYBÜ'nde izole en sık etken %28 ile Pseudomonas aeruginosa olarak bulunmuştur. En sık mikrobiyolojik etken olan Pseudomonas aeruginosa'nın en çok dirençli olduğu antibiyotik grubu karbapenemler, en duyarlı olduğu antibiyotik grubu aminoglikozidler olarak saptanmıştır. Sonuç: Çocuk hastalar için VİO sürveyans kriterlerine ihtiyaç vardır. Akut faz reaktanları VİO için prediktif değere sahip olabilir. Çocuk yoğun bakım ünitelerinde izole edilen mikroorganizmalar günümüzde kullanılan antibiyotiklere her geçen gün daha fazla direnç kazanmakta ve mortaliteye sebep olmaktadır.