Makine öğrenmesi etkinlikleri ile programlama öğretiminin özel yetenekli öğrencilerin programlama, yaratıcı düşünme, problem çözme becerileri ve üst bilişsel farkındalık düzeylerine etkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ŞADİYE AYSİN TEKCAN
Danışman: Tolga Güyer
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın amacı, programlama dili öğretiminde makine öğrenmesi etkinliklerinin kullanıldığı öğretim tasarımının özel yetenekli öğrencilerin programlama, yaratıcı düşünme, problem çözme becerileri ve üst bilişsel farkındalık düzeylerine etkilerinin incelenmesidir. Çalışmada nicel ve nitel araştırmaları içeren karma yöntem kullanılmıştır. Çalışmaya 2022-2023 eğitim-öğretim yılında Bilim Sanat Merkezinde Bireysel Yetenekleri Fark ettirme döneminde (BYF 1) olan 40 özel yetenekli 5. sınıf öğrencisi katılmıştır. Araştırmaya katılan öğrencilerin gönüllü olarak bu çalışmaya katılması ve daha önce programlama eğitimi almamış olması gerekmektedir. Bu şartları sağlayan 40 öğrenciden seçkisiz atama ile iki grup oluşturulmuştur. Deney grubundaki özel yetenekli öğrencilere araştırmacının oluşturduğu makine öğrenmesi etkinlikleri ile programlama eğitimi verilirken kontrol grubundaki özel yetenekli öğrencilere MEB komisyonu tarafından BİLSEM için hazırlanan BYF etkinlikleri ile programlama eğitimi verilmiştir. Nicel verilerin toplanmasında "Programlama Becerisi rubriği" , "Torrance Yaratıcı Düşünme Testi A, B Formları (TYDT-ŞEKİLSEL)" , "Yaratıcı Ürün Analiz Matrisi (Creative Product Analysis Matrix, CPAM)", "İlköğretim Düzeyindeki Çocuklar için Problem Çözme Envanteri (ÇPÇE)" ve "Çocuklar için Üst Bilişsel Farkındalık Ölçeği A-Formu (ÜBFÖ-Ç A)" kullanılmıştır. Özel yetenekli öğrencilerin makine öğrenmesi etkinlikleri ile programla öğrenimine ilişkin görüşleri ise deney grubu öğrencileri ile yapılan yarı yapılandırılmış görüşmelerde elde edilmiştir. Araştırma sonuçları, makine öğrenmesi etkinlikleri ile programlama eğitimi alan özel yetenekli öğrencilerin programlama becerilerinin, yaratıcı düşünme becerilerinin ve üst bilişsel farkındalık düzeylerinin kontrol grubundaki öğrencilere oranla anlamlı düzeyde arttığını, buna karşılık problem çözme becerileri açısından anlamlı bir farklılık oluşturmadığını göstermiştir. Öğrencilerle yapılan yarı yapılandırılmış görüşmeler sonucunda uygulanan etkinliklerin öğrenciler için programlamayı kolaylaştırması, sevdirmesi ve eğlenceli hale getirmesi, makine öğrenmesi mantığını anlamaya katkı sağlaması, yaratıcılığı geliştirmesi, eğitim içeriğinin güncel, merak uyandıran ve düşündürücü olması, somut ürünlerle çalışılması gibi olumlu yönleri sayesinde programlama öğrenimine katkı sağladığı; öğrencilerin bu konuda kendilerini geliştirmek istedikleri sonucuna ulaşılmıştır.