EFL student teachers' emotional trajectories and emotion regulation strategies


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İNGİLİZ DİLİ EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: DİLARA BAĞCI

Danışman: Kemal Sinan Özmen

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Öğretmen eğitiminde kritik bir aşama olan öğretmenlik uygulaması, mesleki gelişim için fırsatlar sunmakla birlikte, öğretmen adaylarının yönetmesi beklenen önemli bir duygusal yük de barındırmaktadır. İngilizce öğretmen adaylarının duyguları araştırmalarda ele alınmış olsa da yapılan çalışmalar duyguların dinamik yapısının duygusal düzenleme süreçleriyle birlikte incelenmesi konusunda sınırlı kalmıştır. Bu doğrultuda, bu çalışmanın temel amacı İngilizce öğretmen adaylarının öğretmenlik uygulaması sürecindeki duygusal değişimlerini, bu değişimlere yol açan etmenleri ve öğretmen adaylarının kullandıkları duygu düzenleme stratejilerini incelemektir. Karma yöntem araştırma deseni benimsenerek gerçekleştirilen bu çalışma, Ankara'da bir devlet üniversitesinin İngiliz Dili Eğitimi programına kayıtlı altı İngilizce öğretmen adayı ile yürütülmüştür. Katılımcıların duygusal değişim süreçleri, altı hafta boyunca doldurulan öz-değerlendirme emometreleri ile takip edilmiştir. Duygusal değişimlere neden olan faktörleri ve duygu düzenleme stratejilerini belirlemek amacıyla, altı hafta boyunca haftalık yansıtıcı günlükler toplanmış ve veri toplama sürecinin başında, ortasında ve sonunda olmak üzere üç yarı yapılandırılmış görüşme gerçekleştirilmiştir. Emometre puanlarının ortalama, standart sapma, minimum ve maksimum değerleri hesaplanarak nicel analiz yapılmış, yansıtıcı günlükler ve görüşmeler Saldaña'nın (2021) tümevarımsal yaklaşımıyla nitel olarak analiz edilmiştir. Duygu düzenleme stratejileri ise Gross'un (1998, 2015) süreç modeline dayalı olarak tümdengelimci analizle incelenmiştir. Bulgular, öğretmen adaylarının duygularında belirgin dalgalanmalar olduğunu ve bu durumun dinamik, doğrusal olmayan ve bağlama duyarlı bir nitelik taşıdığını ortaya koymuştur. Nitel analiz ise duygusal değişimlerin çoğunlukla öğrenci davranışları, öğretmen kimliği oluşturma çabaları ve üniversite dersleri ile ilgili unsurlar gibi bağlamsal, kişilerarası ve bireysel faktörlerin etkileşimiyle şekillendiğini göstermiştir. Veriler ayrıca öğretmen adaylarının durum değiştirme, bilişsel yeniden değerlendirme ve tepki düzenleme gibi Gross'un (1998, 2015) beş strateji ailesinin tümünden yararlandığını; en sık başvurulan stratejinin ise tepki düzenleme olduğunu ortaya koymuştur. Bulgular, öğretmen adaylarının duygusal farkındalık, düzenleme becerisi ve dayanıklılıklarının geliştirilmesinin; uygulama süresince ve mesleki yaşamlarının ilerleyen dönemlerinde iyi oluş ve mesleki gelişimlerinin desteklenmesi açısından gerekli olduğunu vurgulamaktadır.