Öğretmen adaylarının akademik başarılarının, başarı hedef yönelimlerinin ve aşırı güvenlerinin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, BİLGİSAYAR VE ÖĞRETİM TEKNOLOJİLERİ EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEREN GÜZELYURT KARABAY
Danışman: Sibel Somyürek
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın amacı Eğitim Fakültesinde öğrenim gören öğretmen adaylarının Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme dersine yönelik akademik başarılarını, başarı hedef yönelimlerini ve aşırı güven düzeylerini belirlemek; bu değişkenlerin öğretmen adaylarının cinsiyetlerine ve bölümlerine göre farklılık gösterip göstermediğini incelemektir. Ayrıca, bu üç değişken arasındaki ilişkileri analiz etmek ve öğretmen adaylarının akademik başarıları ile başarı hedef yönelimlerinin, aşırı güven düzeylerindeki varyansı ne ölçüde yordadığını ortaya koymak hedeflenmektedir. Çalışmanın akademik başarı, başarı hedef yönelimi ve aşırı güven değişkenlerini bir arada incelemesi açısından bütüncül ve kapsamlı bir anlayış sağlayacağı düşünülmektedir. Aynı zamanda, geniş bir katılımcı kitlesiyle gerçekleştirilmiş olması, elde edilen bulguların genellenebilirliğini artırarak mevcut durumu ortaya koyması açısından önemli görülmektedir. Araştırmada ilişkisel araştırma deseni kullanılmış, bu kapsamda hem keşfedici korelasyon hem de yordayıcı korelasyon analizi gerçekleştirilmiştir. Keşfedici korelasyon analizi bağlamında, öğretmen adaylarının akademik başarıları, başarı hedef yönelimleri ve aşırı güvenleri arasındaki ilişki incelenmiştir. Yordayıcı korelasyon bağlamında ise, öğretmen adaylarının akademik başarıları ile başarı hedef yönelimlerinin aşırı güvenlerindeki varyansın ne kadarını yordadığı sorusuna cevap aranmıştır. Araştırmanın evrenini, yapısında Eğitim Fakültesi bulunan üniversitelerde daha önce Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme dersini almış olan 2. sınıf, 3. sınıf ve 4. sınıf öğretmen adayları oluşturmaktadır. Sistematik örnekleme yöntemi kullanılan çalışmada, 20 farklı üniversitede öğrenimlerine devam eden 1350 öğretmen adayına ulaşılmış ve gürültülü veriler çıkarıldıktan sonra 1065 öğretmen adayı çalışmanın örneklemini oluşturmuştur. Araştırmada öğretmen adaylarının başarı hedef yönelimini belirlemek amacıyla 2x2 Başarı Yönelimleri Ölçeği (Revize Formu) ve öğretmen adaylarının aşırı güvenlerini ve akademik başarı puanlarını ölçmek amacıyla başarı testi ile bu teste eklenen abartılı kesinlik soruları kullanılmıştır. Çalışmanın sonuçları, öğretmen adaylarının aşırı güven seviyesinin genel olarak düşük, akademik başarı seviyelerinin genel olarak orta, öğrenme yaklaşma eğiliminin genelde orta-yüksek, öğrenme kaçınma eğiliminin ise orta, performans yaklaşma ve performans kaçınma eğilimlerinin her ikisinin de orta düzeyde olduğunu göstermiştir. Katılımcıların akademik başarıları cinsiyete göre değişmemekte, bununla birlikte, bölüme göre anlamlı bir farklılık göstermektedir. Başarı hedef yönelimi boyutlarından öğrenme kaçınma cinsiyete göre değişmezken, öğrenme yaklaşma, performans yaklaşma ve performans kaçınmada kadınların puanları erkeklerden anlamlı bir şekilde yüksektir. Öğretmen adaylarının başarı hedef yönelimlerinin bölüme göre anlamlı bir farklılık göstermediği belirlenmiştir. Katılımcıların aşırı güvenleri incelendiğinde cinsiyete göre anlamlı bir farklılık olmadığı ancak bölüme göre anlamlı bir farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Aşırı güven ile başarı hedef yönelimleri olan öğrenme yaklaşma, öğrenme kaçınma, performans yaklaşma ve performans kaçınma arasında anlamlı bir ilişki bulunmamaktadır. Diğer yandan aşırı güven ile akademik başarı arasında yüksek düzeyde anlamlı negatif ilişki tespit edilmiştir. Öğretmen adaylarının aşırı güvenlerini akademik başarı (β= -.86) negatif yönde, öğrenme yaklaşma (β= .07) pozitif yönde yordamaktadır. Diğer değişkenler olan öğrenme kaçınma, performans yaklaşma, performans kaçınma ise yordayıcı değillerdir. Öğretmen adaylarının genel aşırı güvenleri akademik başarı ve öğrenme yaklaşma varyansının yüzde 73'ünü açıklamaktadır.