İnflamatuar bağırsak hastalığı şüphesi veya alevlenmesi ile gelen kronik diyareli çocuklarda sendromik gastrointestinal panel testlerinin önemi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Temel Tıp Bilimleri, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ERENSU ÖZTÜRK

Danışman: KAYHAN ÇAĞLAR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

İnflamatuar bağırsak hastalığı (İBH) şüphesi ve kronik ishal ile gelen çocuklarda genellikle endoskopi ve kolonoskopi yapılmadan önce semptomların ve inflamasyonun asıl nedeninin enterik enfeksiyonlar olmadığını kanıtlamak gerekmektedir. Sendromik gastrointestinal panel testler kılavuzlar tarafından dışlanması tavsiye edilen tüm patojenleri bulundurmakla birlikte hızlı sonuç verme süresi ve yüksek duyarlılığa sahiptir. Bu nedenle özellikli hastalarda daha hızlı, daha doğru tanı ve tedavi için birçok patojeni aynı anda belirleyebilen sendromik hızlı paneller oldukça önemlidir. Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'ne 1 Nisan 2019 – 31 Ocak 2022 tarihleri arasında başvuran 178 çocuk hastadan ishal ön tanısı ile gönderilen 178 adet gaita örneği, viroloji laboratuvarında BioFire® FilmArray® Gastrointestinal Panel test ile çalışılmıştır ve sonuçlar retrospektif olarak analiz edilmiştir. Dahil edilen hastaların %48,3 (86/178)'ü kız, %51,7 (92/178)'si erkektir ve tamamı 0-18 yaş aralığındadır. Hastalar 0-1 yaş aralığında %12,9 (23/178), 1-5 yaş aralığında %21,9 (39/178) ve 5-18 yaş aralığında %65,2 (116/178) olarak dağılmaktadır. Numunelerin %50 (89/178)'sinden kronik ishal ön tanısı ile %50 (89/178)'sinden ise akut ishal ön tanısı ile test istenmiştir. Gaita numunelerinin %36,5'i (65/178) pozitif, %63,5'i (113/178) ise negatif raporlanmıştır. Hastaların %46,1 (82/178)'i pediatrik gastroenterolojiden, %18(32/178)'i pediatrik hematoloji ve onkolojiden, %11,2(20/178)'si genel pediatriden, %9(16/178)'u pediatrik enfeksiyon ve %15,7(28/178)'si diğer pediatrik yan dal bölümlerindendir. Kronik ishalli olgularda başta E. coli türleri olmak üzere C. difficile ve Campylobacter spp. en sık tespit edilen bakterilerdir. Viral patojenlerden ise en sık Norovirüs GI/GII tespit edilirken, paraziter etken tespit edilmemiştir. Kronik ishali olan 89 hastanın %69,6'sında (62/89) İBH tanısı vardır. İBH tanısı olan 62 hastanın %51,6'sı (32/62) kız, %48,4'ü (30/62) erkektir. Bu hastaların %32,2'sinde (20/62) pozitiflik saptanmıştır. Pozitif olan 20 hastadan 26 patojen tespit edilmiştir. En sık tespit edilen patojenler sırasıyla %53,8 ile E. coli alt tipleri, %23,1 C. difficile ve %15,4 virüslerdir. Ülseratif kolit ve sınıflandırılamayan İBH hastalarında Crohn hastalarına daha yüksek oranda bakteriyel etken saptanmıştır. Ülseratif kolit ve Crohn hastalarında viral etkene rastlanmazken sınıflandırılamayan İBH hastalarında %15,3 (4/26) oranında viral etken tespit edilmiştir. Çalışmamızda, İBH hastalarında gastrointestinal enfeksiyöz ajanların gastrointestinal panel testler kullanıldığında nadir olmadığı gösterilmektedir. Sendromik panel testlerin, konvansiyonel yöntemlere göre oldukça kısa bir sürede patojenleri saptaması İBH hastalarının yönetimine katkıda bulunmaktadır.