Trafik polislerinin ikincil travmatik stres belirtileri ile pozitif negatif duygu durum, psikolojik dayanıklılık ve sürücü davranışları arasındaki ilişkiler


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ALEYNA GÜNER

Danışman: Kemal Öztemel

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmada trafik polislerinin ikincil travmatik stres belirtileri, pozitif ve negatif duygu durum ve psikolojik dayanıklılıkları ile sürücü davranışları arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu kolay ulaşılabilir örnekleme yöntemi ile belirlenen 390 trafik polisi oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri kişisel bilgi formu, Sürücü Davranışları Ölçeği, Travma Sonrası Stres Belirtileri Ölçeği, Pozitif ve Negatif Duygu Ölçeği ve Yetişkinler için Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği ile elde edilmiştir. Veri analizinde bağımsız örneklemler için t testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Pearson korelasyon analizi ve çoklu doğrusal regresyon analizi uygulanmıştır. Yapılan t testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) sonuçlarına göre; trafik polislerinin Sürücü Davranışları Ölçeği ihmaller alt boyutunda kadınlar lehine anlamlı bir farklılaşma bulunmuştur. Mesleki deneyime göre, Sürücü Davranışları Ölçeği ihmaller ve agresif ihlaller alt boyutlarında anlamlı farklılık bulunmuştur. Öğrenim durumlarına göre ise Sürücü Davranışları Ölçeği'nin hiçbir alt boyutunda farklılık olmadığı tespit edilmiştir. Pearson korelasyon analizi sonuçlarına göre; trafik polislerinin ikincil travmatik stres belirtileri düzeyleri ile Sürücü Davranışları Ölçeği ihmaller, hatalar, sıradan ihlaller ve agresif ihlaller alt ölçek puanları arasında pozitif yönlü anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Pozitif duygu durum puanları ile Sürücü Davranışları Ölçeği ihmaller, agresif ihlaller ve sıradan ihlaller alt ölçek puanları arasında negatif yönlü; pozitif sürücü davranışları ile pozitif yönlü anlamlı ilişki bulunmuştur. Negatif duygu durum puanları ile Sürücü Davranışları Ölçeği ihmaller, hatalar, agresif ihlaller ve sıradan ihlaller alt ölçek puanları arasında pozitif yönlü; pozitif sürücü davranışları ile negatif yönlü anlamlı ilişkiler bulgulanmıştır. Psikolojik dayanıklılık puanları ile sürücü davranışları ölçeği ihmaller, hatalar, agresif ihlaller ve sıradan ihlaller alt ölçek puanları arasında negatif yönlü; pozitif sürücü davranışları arasında ise pozitif yönlü anlamlı ilişki tespit edilmiştir. Yapılan çoklu doğrusal regresyon analizi sonuçları doğrultusunda; ikincil travmatik stres belirtileri, pozitif negatif duygu durum ve psikolojik dayanıklılık değişkenleri sürücü davranışları hatalar alt boyutunu anlamlı olarak yordamamıştır. İkincil travmatik stres belirtileri, sürücü davranışları ölçeği ihmaller ve agresif ihlaller alt boyutlarını anlamlı bir şekilde yordamıştır. Negatif duygu durum değişkeni sürücü davranışları ölçeği sıradan ihlaller, ihmaller, agresif ihlaller alt boyutlarının anlamlı bir yordayıcısıdır. Psikolojik dayanıklılık puanları ise sürücü davranışları ölçeği ihmaller ve pozitif sürücü davranışları alt boyutlarını anlamlı bir şekilde yordamıştır. Araştırmanın bulguları ilgili alanyazın çerçevesinde tartışılmış ve öneriler sunulmuştur.