Koroner arter bypass greft cerrahisi geçiren hastalara yönelik geliştirilen güvenli erken mobilizasyon protokolünün hasta sonuçlarına etkisi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Belma AY KILIÇASLAN

Danışman: Hülya Bulut

Özet:

Bu çalışma, koroner arter bypass greft cerrahisi geçiren hastalara yönelik geliştirilen güvenli erken mobilizasyon protokolünün hasta sonuçlarına etkisinin değerlendirilmesi amacıyla paralel grup randomize kontrollü klinik çalışma olarak yapılmıştır. Araştırma, Özel Ankara Güven Hastanesi’nde 01.10.2023-29.12.2023 tarihleri arasında 60 hasta (Kontrol grubu:30, Müdahale grubu:30) ile gerçekleştirilmiştir. Ameliyat gününden itibaren ameliyat sonrası dördüncü güne kadar yatak başı yüksekliği, derin solunum öksürük egzersizleri, yatak içerisinde dik oturma, yatak kenarında oturma, ayağa kalkma, ambulasyon ve yatak kenarında sandalyede oturma adımlarından oluşan güvenli erken mobilizasyon protokolü müdahale grubu hastalarına uygulanmıştır. Kontrol grubundaki hastalar klinikteki mobilizasyon prosedürüne göre mobilize edilmiştir. Araştırmanın verileri Tanıtıcı Özellikler Formu, Hemodinamik Verileri Değerlendirme Formu ve Durumluk Kaygı Ölçeği toplanmıştır. Verilerin analizinde χ2, t testi, tekrarlı ölçümlerde varyans analizi ve Cochran Q Testi kullanılmıştır. Müdahale ve kontrol grubu hastaları arasında ortostatik hipotansiyon ve ortostatik intolerans görülme sıklığı bakımından istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmamıştır (p>0,05). Müdahale grubu hastalarında kontrol grubuna göre solunum parametreleri (SpO2, oksijen desteği kullanımı) ve mobilizasyon mesafesinde istatistiksel olarak anlamlı artış, durumluk kaygı puanı ve hastanede kalış süresinde istatistiksel olarak anlamlı azalma olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Araştırmanın sonucunda koroner arter bypass greft cerrahisi geçiren hastalara yönelik geliştirilen güvenli erken mobilizasyon protokolünün solunum parametreleri, yürüme mesafesi, durumluk kaygı puanı ve hastanede kalış süresi üzerinde etkili olduğu bulunmuştur. Koroner arter bypass greft cerrahisi sonrası güvenli erken mobilizasyon protokolü doğrultusunda hastalara mobilizasyon eğitimi verilmesi, mobilizasyon için desteklenmesi ve protokolün standart hale getirilerek uygulamanın yaygınlaştırılması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler : Koroner arter bypass greft, Hemşirelik, Kalp ve damar cerrahisi hemşireliği, Erken mobilizasyon protokolü, Hasta sonuçları