Öğrenme Grafikleri: Ders Materyallerinde Görsellerin Planlanması, Tasarlanması ve Değerlendirilmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TAHİR BÜYÜKKARAGÖZ
Danışman: Osman Çaydere
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Öğrenme grafiklerinin ya da diğer ismi ile görsel materyallerin, insanın öğrenmesine, anlamasına ve akıl yürütmesine yardımcı olduğu bilinse de, tüm öğrenme grafikleri aynı derecede etkili olmadığını düşünmek önemlidir. Çünkü bu düşünce ile ilk akla gelen "Etkili bir öğrenme grafiği nasıl tasarlanabilir?" sorusudur. Bu soruya verilecek cevap ile aynı zamanda araştırmanın özü de ortaya çıkarılacaktır. İyi bir öğrenme grafiği, insanların nasıl öğrendiğine ilişkin bilişsel teorilerle tutarlı, yani sağlam kuramsal temeller ile yapılandırılmış, ilgili dersin ve o derse mensup öğrencilerin ihtiyacına yönelik planlama yapılarak, tasarım ilke ve ögeleri doğrultusunda tasarlanarak aktarılmak istenilen tüm bilgiyi içerisinde barındırandır. Ayrıca öğretim için tasarlanan bu grafikler, hangi tür öğrenme koşulları altında, hangi tür öğrencilere, hangi tür öğretim yöntem ve tekniğine göre tasarlanacağı da oldukça önem taşımaktadır. Eğitim-öğretim durumlarında nihai hedef öğrenmenin gerçekleştirilmesi ise bu durumları eksiksizce yerine getirerek tasarlanan öğrenme grafikleri, öğrenme açısından önemli olduğu kadar vazgeçilemez de olacaktır. Bu noktadan hareketle, bu araştırma kapsamında hazırlanan öğrenme grafiklerinin öğrenmeye etkisinin olup olmadığı, varsa ne ölçüde olduğu ve bu materyallerin kuramsal çerçevede, tasarım ilkeleri göz önünde bulundurularak, grafik tasarım alanında uzman kişiler tarafından planlanması ve tasarlanması gerekliliğinin ortaya konulması amaçlanmaktadır. Bu bağlamda araştırmanın nicel verilerini toplamak için deney ve kontrol grubu oluşturularak ön test ve son test puan ortalamalarının karşılaştırılmasına dayalı deneysel model kullanılmıştır. Araştırmanın nitel verilerini toplamak için ise yarı yapılandırılmış öğrenci görüşme formu uygulanmıştır. Bu yönüyle araştırma, nicel ve nitel verilerin birleştirildiği karma bir desendir. Araştırma sonucunda, araştırma kapsamında tasarlanan öğrenme grafiklerinin sunulduğu öğrenciler ile geleneksel yöntemlerle öğrenim gören öğrencilerin akademik başarıları arasında anlamlı bir fark olduğu görülmüştür. Başka bir deyişle, öğrenme grafikleri ile öğretim yapılan deney grubu öğrencileri, sunuş yöntemi ile öğretim yapılan kontrol grubu öğrencilerine göre daha başarılı olmuşlardır.