Pterostı̇lbenı̇n antı̇-ı̇nflamatuar, antı̇oksı̇dan ve yara ı̇yı̇leşmesı̇ üzerı̇ndekı̇ etkı̇lerı̇nı̇n ı̇nsan dı̇şetı̇ fı̇broblastlarında ı̇n vı̇tro değerlendı̇rı̇lmesı̇
Tezin Türü: Diş Hekimliğinde Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Diş Hekimliği Fakültesi, Klinik Bilimler, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MUKADDES YEREBAKAN
Danışman: Gülay Tüter
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Periodontal hastalıklar; mikrobiyal dental plak ve ürünleri ile birlikte bu ürünlere karşı konak tarafından başlatılan immün-inflamatuar yanıta ve çeşitli risk faktörlerine bağlı olarak gelişen kronik inflamatuar hastalıklardır. Antioksidanlar inflamasyonun yıkıcı etkilerinden dokuları korumakta ve inflamasyona bağlı oluşan oksidatif dengesizliği düzenlemektedir. Günümüzde, antioksidan moleküllerin bu dengeyi nasıl düzenledikleri ve hücre tipleri üzerindeki etkileri araştırma konusu olmuştur. Bu nedenle antioksidanların inflamatuar hastalıkların tedavisindeki etkileri üzerine çalışmalar yoğunlaşmıştır. Bu antioksidanlardan biri de stilbenoid grubu bir antioksidan olan pterostilbendir. Çalışmamızda, pterostilbenin dişeti fibroblast hücreleri üzerindeki yara iyileştirici, antioksidan ve anti-inflamatuar etkilerinin in vitro şartlar altında incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmamızda kullanılan dişeti fibroblastları primer hücre kültüründen elde edilmiştir. Hücreler pasajlanıp çoğaltıldıktan sonra MTT testi ile çeşitli konsantrasyonlardaki (0,1-200 μM) pterostilbenin hücre canlılığı üzerindeki etkisi değerlendirilmiştir. Çalışma grupları; LPS, LPS + 1 µM, LPS + 10 µM ve kontrol olarak belirlenmiştir. Sonuçlarımıza göre en etkin pterostilben dozları (1 ve 10 µM) yara iyileşme modeline uygulanmış ve 0, 24, 48 ve 72. saatlerde alınan mikroskop görüntülerinden yara alanındaki hücre sayısı hesaplanmıştır. Gruplara ait hücre kültürü ortamından 24. ve 48. saatlerde elde edilen süpernatantlardan ELISA yöntemi ile IL-1β, TNF-α, IL-6, TGF-β, SOD, GPx, bFBF ve Kol I düzeyleri incelenmiştir. Veriler istatistiksel olarak değerlendirilmiştir. Çalışmamızda pterostilbenin yara iyileşmesi üzerinde doza bağlı olarak artan negatif etkisi; hücre proliferasyonu üzerinde yüksek konsantrasyonlarda (10 μM) sitotoksik etki yaratabileceğini ancak düşük konsantrasyonlarda (1 μM) anti-proliferatif etki göstermeyeceğini ortaya koymuştur. Bulgularımıza göre LPS ile uyarılmış dişeti fibroblastlarına 1 μM pterostilben uygulamasıyla IL-6 ve TNF-α düzeylerinde azalma ile sonuçlanan güçlü bir anti-inflamatuar etki ve GPx düzeylerinde artışla sonuçlanan güçlü bir antioksidan aktivite tespit edilmiştir. Sonuçlarımıza göre elde ettiğimiz bulgular periodontal yara iyileşmesi ve rejenerasyonla ilişkili in vitro çalışmalarda pterostilbenin uygun dozlarının tespiti için daha farklı doz aralıklarının kullanılacağı çalışmalara ihtiyaç olduğunu ve pterostilbenin uygun dozlarda periodontal hastalıkların tedavisinde kullanılabileceği yönünde umut vadettiğini göstermektedir. Sonuçlarımız bu anlamda konu ile ilgili yapılacak in vitro ve deneysel hayvan çalışmalarına öncü veriler sağlaması açısından önem taşımaktadır.