Çocuk hasta bakan diş hekimlerinin akılcı ilaç kullanımı hakkında bilgi düzeyi ve davranışlarının değerlendirilmesi


Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Diş Hekimliği Fakültesi, Klinik Bilimler, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MENEKŞE ALİM

Danışman: NURHAN ÖZTAŞ KIRMIZI

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Diş hekimliğinde ilaç tedavisi klinik uygulamalara ek olarak sıklıkla kullanılmaktadır. Diş hekimlerinin antibiyotik ve analjezikler başta olmak üzere ilaçları uygun olmayan endikasyonlarda reçete ettiklerine dair tartışmalar bulunmaktadır. İlaçların akılcı ilaç kullanımı (AİK) ilkelerine uygun kullanılıp kullanılmadığını tespit etmek bu sorunun çözümüne ve eğitim stratejilerinin geliştirilmesine katkı sağlayacaktır. Bu nedenle yürütülen tez çalışmasında çocuk hasta bakan diş hekimlerinin AİK hakkında bilgi düzeyi ve davranışlarının değerlendirilmesi aynı zamanda bu değerlendirmelerin uzmanlık durumu, mesleki deneyim ve akılcı ilaç kullanımı eğitimi alınıp alınmaması durumlarıyla ilişkisinin belirlenmesi amaçlandı. Çalışmada kullanılmak üzere hazırlanan online anket formu Türkiye'de görev yapan diş hekimlerinin mail adreslerine gönderildi ve 260 diş hekimi formu doldurdu. Anketin ilk bölümü diş hekimlerinin sosyodemografik verilerinden, ikinci bölümü akılcı ilaç kullanımı eğitimi alma durumu ve isteği ile ilgili sorulardan, üçüncü bölümü ise diş hekimlerinin akılcı ilaç kullanımı ile ilgili bilgi düzeyi ve davranışlarını değerlendiren sorulardan oluşturuldu. Anket sonuçlarından elde edilen verilerin analizleri IBM SPSS 25 (IBM Corporation, Armonk, NY, US) programında yapıldı. Elde edilen veriler değerlendirildiğinde akılcı ilaç kullanımı eğitimi alıp almamanın bilgi düzeyi üzerinde anlamlı bir etkisi olmadığı görüldü. Katılımcılardan en düşük bilgi düzeyine genel diş hekimlerinin sahip olduğu tespit edildi. Çocuk diş hekimliği uzmanlık öğrencilerinin bilgi düzeyinin hem genel diş hekimlerinden hem de çocuk diş hekimlerinden daha yüksek olduğu saptandı. Katılımcılardan mesleki deneyimi 10 yıl ve üzeri olanların bilgi düzeyi deneyim süresi az olanlara göre daha düşük bulundu. Sonuç olarak, bu çalışma diş hekimlerinin akılcı ilaç kullanımı konusunda hala bilgi eksiklikleri olduğunu, bu nedenle eğitim programlarının kapsamının genişletilip düzenli aralıklarla tekrar edilmesi gerektiğini göstermektedir.